Czy stożek rogówki można wyleczyć?

Stożek rogówki to rzadka dolegliwość (pojawia się u jednej na 2 000 osób), która jednak znacznie utrudnia prawidłowe widzenie. Inna nazwa to „keratoconus”, i oznacza degeneracyjną i niezapalną chorobę rogówki. W procesie rozwoju schorzenia rogówka staje się coraz cieńsza i przybiera stożkowaty kształt (zdrowa rogówka jest kulista). Czy można zatem odwrócić ten proces?

Komu zagraża stożek rogówki?

Nie wiadomo jeszcze, co konkretnie powoduje wystąpienie stożka rogówki. Naukowcy mają na ten temat parę hipotez. Pierwsza z nich to korelacja schorzenia z powodującymi swędzenie alergiami, a także egzemą, atopowym zapaleniem skóry, astmą.

Badania wskazują także na predyspozycje genetyczne – stożek rogówki „chętnie” występuje z takimi chorobami jak zespół Downa, zespół Marfana, zespół Alporta oraz zespół Ehlersa-Danlosa.

Innym czynnikiem ryzyka są choroby oczu, przede wszystkim zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, retinopatia wcześniacza, wady wrodzone narządu wzroku.

Co ciekawe, do rozwoju stożka rogówki może także przyczynić się intensywne tarcie oczu, noszenie źle dopasowanych soczewek kontaktowych czy nadmierne wystawianie narządu wzroku na promienie UV.

Stożek rogówki – objawy

Stożek rogówki zaczyna rozwijać się w czasie dojrzewania (oznacza to, że choroba potrafi rozwijać się przez 10-20 lat!), nie dając jednak jednoznacznych objawów. Można wtedy zaobserwować pogorszenie widzenia, lekki astygmatyzm czy krótkowzroczność. Z czasem niezborność postępuje, powodując kłopoty z czytaniem, prowadzeniem pojazdów.

Widzenie staje się nieostre, rozmazane, zdwojone, pojawia się nadwrażliwość na światło. Oczy są zaczerwienione, pieką i swędzą.

Na podstawie powyższych przykładów można stwierdzić, że objawy nie są specyficzne – mogą być dopasowane do różnych chorób. Dlatego też niezmiernie ważne są kontrole lekarskie, które wykluczą istnienie innych poważnych dolegliwości.

Diagnostyka stożka rogówki

Pierwszym krokiem jest przeprowadzenie wywiadu z pacjentem, by odnotować objawy i dolegliwości, które go trapią. Lekarz musi także dowiedzieć się, jakie choroby i urazy miały miejsce w przeszłości, a także poznać historię schorzeń narządu wzroku w jego rodzinie.

Bardzo ważnym badaniem w kontekście tej choroby jest topografia rogówki, w trakcie której lekarz zauważa ewentualne występujące na niej blizny, wybrzuszenia czy cieńsze miejsca. Inne metody diagnozy to:

• retinoskopia – sprawdzenie stopnia odbicia światła i względnego przemieszczania się odblasku w oku pacjenta
• pachymetria – zmierzenie grubości rogówki, która w przypadku stożka zwęża się ku środkowi
• sprawdzenie stanu rogówki przy pomocy lampy szczelinowej – pomaga zauważyć pierścienie Kaysera-Fleischera oraz linie Vogta i objaw Mausona, czyli różne objawy, wskazujące na rozwój stożka rogówki
• badanie keratometrem – analiza krzywizny rogówki

Stożek rogówki – leczenie

Niestety nie da się całkowicie usunąć skutków wystąpienia stożka rogówki – można jedynie zaleczyć objawy i kontrolować ewentualne postępy choroby. Metoda leczenia stożka rogówki jest zależna od stopnia zaawansowania stożka:

• początkowa faza choroby – jeśli objawem jest jedynie lekki astygmatyzm, stosuje się miękkie soczewki kontaktowe lub okulary korekcyjne. Coraz popularniejszy staje się nowoczesny zabieg cross-linking (sieciowanie), polegający na zwiększeniu wytrzymałości rogówki na odkształcenia za pomocą zastrzyku z ryboflawiny i naświetleniu ultrafioletem, aby aktywować wstrzykniętą substancję czynną. Wzmocniona rogówka zapobiega dalszemu rozwojowi stożka
• druga faza zaawansowania stożka – w tym przypadku korzysta się z metody kombinowanej: topoguided i cross-linking. Topoguided polega na wyrównaniu powierzchni rogówki punktowo stosowanym laserem. W tak przygotowaną powierzchnię wstrzykuje się ryboflawinę
• zaawansowana postać choroby – tutaj potrzebne jest wszczepienie przy pomocy lasera femtosekundowego pierścieni Intacs – implantów w kształcie półkola, których zadaniem jest spłaszczenie i wyrównanie powierzchni rogówki. Zabieg trwa 20 minut, a proces wyrównywania kształtu rogówki – ok. pół roku. W tym czasie wzrok pacjenta może się polepszać i pogarszać na zmianę

Ostatecznym ratunkiem i uleczeniem stożka w zaawansowanej postaci (czwartej fazie rozwoju choroby) jest przeszczep rogówki. O rodzaju terapii decyduje oczywiście lekarz prowadzący.

Warto wspomnieć, że w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia jest możliwe tylko zachowawcze leczenie stożka rogówki za pomocą soczewek kontaktowych. Pozostałe zabiegi można wykonać jedynie prywatnie.