Czy możliwa jest operacja zaćmy przy dużej krótkowzroczności?

Zdrowa soczewka oka jest zupełnie przezroczysta i przepuszcza bardzo dużą ilość światła. Pojawiająca się zaćma powoduje coraz większe zmętnienie soczewki, objawiające się jako „widzenie przez brudną szybę”. Nieleczona zaćma prowadzi do całkowitej utraty wzroku (można obserwować jedynie zmieniające się natężenie oświetlenia). Możliwe jest operacyjne leczenie zaćmy, ale czy towarzyszące choroby oczu nie są przeciwwskazaniem do zabiegu?

Najczęstsze wady wzroku

Najczęstsze wady wzroku, które występują wśród pacjentów zainteresowanych operacją zaćmy, to krótkowzroczność, dalekowzroczność i astygmatyzm. Na czym polegają?

Krótkowzroczność, czyli miopia, to powszechna dolegliwość u pacjentów w każdym wieku. Korygowana jest zazwyczaj za pomocą szkieł lub soczewek kontaktowych. Ta wada wzroku polega na nieostrym, niewyraźnym widzeniu obiektów znajdujących się w oddali. Bliskie przedmioty natomiast dostrzegane są prawidłowo.

Dalekowzroczność, inaczej nadwzroczność, to wada wzroku o przeciwnym do miopii charakterze: umożliwia wyraźne widzenie przedmiotów w oddaleniu, upośledzając jednocześnie zdolność postrzegania przedmiotów bliskich.

Astygmatyzm natomiast jest zaburzeniem symetrii obrotowej gałek ocznych, przez co widziany obraz ma rozmyte kontury, przed oczami widać pionowe linie, a pacjentowi trudno jest skupić wzrok na oddalonych obiektach.

Operacja zaćmy – na czym polega?

Przypomnijmy, że operacja jest jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy. Nie ma innego sposobu na pozbycie się katarakty. Najczęściej wykonywana jest fakoemulsyfikacja, polegająca na wykonaniu małego nacięcia rogówki, przez które wprowadza się narzędzie, rozdrabniające zmętniałą soczewkę na łatwe do usunięcia, mniejsze kawałki. Następnie tą samą drogą aplikowana jest nowa, sztuczna soczewka – silikonowa, hydrożelowa lub akrylowa. Nie ma konieczności zakładania szwów – nacięcie samo się zamyka i goi.

Operacja odbywa się w znieczuleniu miejscowym za pomocą kropli. Fakoemulsyfikacja wykonywana jest w ramach chirurgii jednego dnia, co oznacza że pacjent po około dwóch godzinach może opuścić klinikę i udać się do domu. Samo usunięcie katarakty trwa do kilkunastu minut.

Wady wzroku a operacja zaćmy

Zabieg usunięcia zaćmy może być bez przeszkód wykonany przy współistnieniu wymienionych powyżej wad wzroku. Duża krótkowzroczność także nie jest przeciwwskazaniem. Odpowiedzią są różne typy wszczepianych soczewek:

• jednoogniskowe toryczne, przeznaczone do korekcji astygmatyzmu i dalekowzroczności (do czytania, oglądania telewizji i pracy na komputerze potrzebne będą okulary),
• monofokalne (jednoogniskowe), które oprócz zaćmy korygują też krótkowzroczność lub dalekowzroczność – pacjent musi zdecydować, czy będzie stosował okulary do dali czy do bliży,
• multifokalne, zwane także wieloogniskowymi – sprawią, że po operacji pacjent nie będzie musiał stosować żadnych okularów korygujących. Można powiedzieć, że są najbardziej uniwersalne, ponieważ pozwalają dobrze widzieć zarówno bliskie, pośrednie, jak i dalekie obiekty,
• multifokalne toryczne, przeznaczone do korekcji zaćmy ze współistniejącym astygmatyzmem. Podobnie jak opisane powyżej soczewki multifokalne, leczą również krótko- i  dalekowzroczność.

Głównym problemem związanym z wyborem soczewek jest fakt, że w przypadku zabiegu „na NFZ” fundusz finansuje wszczepienie jedynie soczewki jednoogniskowej, pozwalającej dobrze widzieć tylko na jedną odległość. Wszystkie pozostałe udogodnienia oferują wyłącznie placówki prywatne.

Jeśli już decydujemy się na bardziej zaawansowane soczewki, warto rozważyć implanty wewnątrzgałkowe z filtrem światła niebieskiego, żółtego i/lub UV. Dzięki temu zadbamy o plamkę żółtą – zapobiegniemy jej ewentualnemu starczemu zwyrodnieniu w przyszłości.

Trudny wybór

Decyzje dotyczące własnego zdrowia zawsze są trudne i pełne wątpliwości. Sytuacji nie ułatwia ogrom możliwości, jakie oferuje współczesna chirurgia okulistyczna. Czasem ograniczenie stanowi sytuacja finansowa, która wprawdzie zawęża wybór, ale pozbawia korzystnych dla zdrowia i komfortu alternatyw.

Trzeba pamiętać, że operacja zaćmy może być przeprowadzona tylko raz w życiu, i po wykonanym zabiegu nie ma możliwości wymiany soczewki na lepszą. Na pewno warto dobrze się zastanowić, rozważyć wszystkie „za” i „przeciw”. Pomocna może być rozmowa z lekarzem, który przeprowadza takie operacje. Chirurg szczerze odpowie na każde pytanie i podpowie rozwiązania, uwzględniające stan zdrowia i indywidualne potrzeby.