Czy zaćma może się cofnąć?

Zaćma, inaczej katarakta, jest jedną z najczęściej występujących w społeczeństwie chorób oczu. Z tego powodu jest również bardzo dobrze udokumentowana i przebadana. Schorzenie polega na zmętnieniu soczewki oka w wyniku starzenia się organizmu (choć występuje również zaćma wrodzona, spowodowana m.in. wadami genetycznymi, infekcjami wewnątrzmacicznymi). Dolegliwość ta może dotknąć każdego, niezależnie od płci i wieku. W grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim osoby po 55 roku życia, palacze papierosów oraz cukrzycy.

Jak rozpoznać czy to zaćma?

Pierwsze objawy zaćmy, które powinny zaniepokoić i skłonić pacjenta do wizyty u okulisty, to pogorszenie ostrości widzenia, wrażenie mgły przed oczami, wrażliwość na jasne światło (przez co oko szybko się męczy), zaburzenie postrzegania kolorów (mniejsze nasycenie barw). Ponadto dolegliwości mogą różnić się w zależności od umiejscowienia źródła zmętnienia soczewki. Jeśli znajduje się ono w centrum, chory skarży się na gorsze widzenie w słoneczne dni. W  przypadku zaćmy podtorebkowej tylnej gorzej widać przedmioty znajdujące się blisko. Utrata przejrzystości soczewki na jej obwodzie to inaczej katarakta korowa, której objawem jest gorsze widzenie w ciemności. 

Zaćma starcza jest najbardziej powszechną formą zaćmy. W większości pacjentów, zmętniałą soczewkę można zauważyć podczas rutynowych badań. W zaawansowanych przypadkach, jedyne efektywne leczenie to chirurgiczne usunięcie zmętniałej soczewki w ramach zabiegu usunięcia zaćmy. Jest to jedyną dobrą metodą leczenia w zaawansowanych stadiach zaćmy. 

Urazy oka mogą również być przyczyną zaćmy, znanej jako zaćma wtórna. W takich przypadkach, odpowiednie leczenie jest niezbędne, a wdrażanie go należy do zaleceń lekarza. Czasami możliwe jest wyleczyć farmakologicznie zaćmę wtórną, jednak w większości przypadków konieczny jest zabieg usunięcia zaćmy. Krople do oczu niestety rzadko okazują się pomocne w ochronie przed zaćmą. Po pojawieniu się pierwszych objawów zaćmy dobrze jest skorzystać z usług, które świadczy doświadczony lekarz okulista.

Niedoczynność przytarczyc może być jedną z mniej znanych, ale istotnych przyczyn zaćmy. Niedobory wapnia i fosforu mogą wpływać na zmętnienie soczewki. W przypadkach związanych z niedoczynność przytarczyc, zaleceń okulisty należy strikte przestrzegać. Pogorszenie widzenia może być również efektem długotrwałego narażenia na jasnym świetle, co jest jednym z czynników ryzyka. Ostre widzenie jest często pierwszym, co cierpi w przypadku zaćmy, i jest to zwykle sygnał do podjęcia działań w celu usunięcia choroby oczu.

Wizyty kontrolne są kluczowe w diagnozowaniu zaćmy na wczesnym etapie i oferują najlepszą szansę na skuteczne leczenie. Chociaż w zaawansowanych przypadkach jedyną skuteczną metodą jest zabieg usunięcia zaćmy, w niektórych sytuacjach możliwe jest zastosowanie środków farmakologicznych i suplementację witaminy C. Należy jednak pamiętać, że zaleceń okulisty trzeba przestrzegać, aby osiągnąć najlepsze wyniki leczenia. Dobry lekarz zawsze wie, co robi. Różne inne przyczyny choroby znajdziesz tutaj.

Symptomy te znacznie pogarszają komfort i jakość życia pacjenta. Nieleczona katarakta może prowadzić do całkowitej i nieodwracalnej utraty zdolności widzenia. Gdy pojawią się jakiekolwiek objawy, nie należy ich ignorować.

Czy zaćma jest chorobą odwracalną?

Pomimo doskonałego rozpoznania i licznych kampanii edukacyjnych, wokół katarakty narosło przez lata wiele mitów, chętnie przekazywanych przez nieświadomych powagi sytuacji pacjentów.

Jednym z nich jest przeświadczenie o możliwości cofnięcia się zaćmy. Niestety nie jest to prawdą - żadne okulary, krople, suplementy ani dieta nie są w stanie zatrzymać czy wyleczyć zaćmy. Można jedynie opóźnić pojawienie się objawów zaćmy za pomocą profilaktyki – ochrony oczu przed promieniowaniem czy regularnego przyjmowania witaminy C. Niemalże najczęstszą przyczyną ślepoty jest niekontrolowane narażanie się na światło UV. Dlateogo właśnie warto jest zaopatrzyć się w okulary z filtrem UV.

Podsumowując, zaćma to choroba jest nieodwracalna i nie istenieje żadna skuteczna metoda na jej samodzielne usunięcie, lecz na szczęście możliwe jest jej leczenie, poddając się operacji usunięcia zaćmy.

Profilaktyka i naturalne metody pozbycia się zaćmy

Środki zaradcze częściowo opóźniają rozwój zaćmy, a ponadto wpływają na ogólną poprawę jakości życia, warto więc rozważyć ich stosowanie.

Przede wszystkim poleca się wzbogacenie diety o warzywa i owoce bogate w witaminy A, C, E oraz witaminy z grupy B. Witaminy D nie znajdziemy w roślinach – bogatym źródłem są natomiast tłuste ryby, przetwory mleczne i grzyby. Związki te są niezbędnym budulcem zdrowego oka i  wzmacniają je. Dużo mówi się w kontekście wzroku o luteinie. Bogate w nią są zielone warzywa - szpinak, jarmuż i sałata.

Zwolennicy naturalnych metod leczenia zaćmy mogą wziąć pod uwagę stosowanie takich roślin jak szafran, świetlik czy miłorząb japoński. Istnieje także popularna mikstura, składająca się z miodu, oleju lnianego, czosnku i cytryny. Należy jednak mieć świadomość, że powyższe metody stanowią jedynie wsparcie organizmu.

Powtórzmy raz jeszcze: żadne działania prewencyjne i środki farmakologiczne nie spowodują cofnięcia się zdiagnozowanej zaćmy: choroba będzie postępować i stopniowo degenerować soczewkę. Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest operacja usunięcia. Niekontrolowany rozwój zaćmy może być niebezpieczny i powodować ciężkie do odwrócenia zmiany pogarszające jakość widzenia. 

Jak wyleczyć zaćmę?

Jedyną i w stu procentach skuteczną metodą leczenia zaćmy jest obecnie poddanie się usunięciu zmętniałej soczewki oka i zastąpienie jej nową - sztuczną, czyli operacyjne usunięcie zaćmy. Najczęściej stosowana procedura to fakoemulsyfikacja, czyli rozdrobnienie zmienionej chorobowo soczewki za pomocą ultradźwięków i  odessanie jej przez niewielkie nacięcie rogówki. Przez ten sam otwór, po usunięciu zmętniałej soczewki oka, do gałki ocznej wprowadza się sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową. 

Zabieg operacji zaćmy jest bezbolesny (wykonywany w znieczuleniu miejscowym w formie kropli) i krótki – pacjent może opuścić klinikę tego samego dnia, a dalsza rekonwalescencja odbywa się w domu. W dodatku wskazaniem do jego przeprowadzenia jest obecnie początkowe stadium choroby – do niedawna operowano tylko zaćmę dojrzałą. Procedura leczenia zaćmy praktykowana jest na całym świecie. Powikłania po operacji zaćmy zdarzają się niezwykle rzadko, efekty natomiast są natychmiastowe i trwałe, dlatego naprawdę nie warto obawiać się operacji zaćmy. Poważne powikłania? Zazywczaj pojawia się ich niezwykle mało! Większość pacjentów nie uświadcza poważnych powikłań po wykonaniu operacji. Nie ma się czego obawiać.

Czym jest wtórna zaćma?

Wtórna zaćma dotyczy zmętnienia tylnej torebki soczewki pozostawionej podczas operacji usunięcia zaćmy w celu utrzymywania sztucznej soczewki w dobrym miejscu. Niestety z biegiem czasu ponownie może dojść do jej zmętnienia. Wtórna zaćma może pojawić się już po kilku miesiącach, ale równie dobrze może pojawić się dopiero po kilku latach od zabiegu fakoemulsyfikacji. Wtórna zaćma pojawia się jednak niezwykle rzadko, więc nie warto się nią przejmować.