Czy operacja zaćmy jest bezpieczna?

Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest operacja. Jak powszechnie wiadomo, każdy zabieg niesie ze sobą mniejsze lub większe ryzyko wystąpienia powikłań – czy zatem usunięcie katarakty metodą fakoemulsyfikacji jest bezpieczną procedurą?

Podstawa bezpiecznego zabiegu: wykluczenie przeciwwskazań

Przygotowując się do operacji zaćmy, należy przede wszystkim upewnić się, że nie występują żadne przeciwwskazania do operacji zaćmy oka w danym momencie. Co może stanąć nam na przeszkodzie? Ważną grupą czynników utrudniających lub uniemożliwiających przeprowadzenie operacji są inne schorzenia związane bezpośrednio z oczami, takie jak:

• odwarstwienie siatkówki,
• jaskra,
• zaawansowane zwyrodnienie plamki żółtej (AMD),
• niezaleczone infekcje oka,
• zapalenie spojówek,
• zatkanie kanalików łzowych,
• niedomykalność powiek.

Szczególnie problematyczna w tym kontekście jest jaskra, która wiąże się z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym. W takiej sytuacji przed podjęciem decyzji o usunięciu zaćmy konieczne będzie obniżenie i ustabilizowanie ciśnienia, a niekiedy nawet operacja jaskry.

Drugą grupę przeciwwskazań stanowią niektóre choroby ogólnoustrojowe, a także przewlekłe dolegliwości, które uniemożliwiają wytrwanie w nieruchomej pozycji podczas zabiegu. Niewskazane jest przeprowadzanie operacji zaćmy u osób, które w ciągu ostatnich miesięcy przeszły zawał serca lub udar mózgu – w takim wypadku organizm najpierw musi w pełni się zregenerować i przebyć rekonwalescencję. W przypadku niewydolności krążeniowo-oddechowej również niezbędna jest konsultacja z lekarzem prowadzącym i – w miarę możliwości – ustabilizowanie stanu zdrowia.

Jakie jest ryzyko powikłań po operacji zaćmy?

Sama fakoemulsyfikacja jest na tyle bezpieczną procedurą, że ryzyko wystąpienia powikłań jest szacowane zaledwie na ok. 1-2%. Zabieg jest mało inwazyjny, nie wymaga podawania narkozy, zakładania szwów ani pozostawania w szpitalu.

Zagrożenie powikłaniami pojawia się najczęściej bezpośrednio po zabiegu, w ciągu pierwszych dni – dlatego bardzo istotne jest przestrzeganie zaleceń oraz zgłaszanie wszelkich dolegliwości okuliście. Wśród najczęstszych nieprawidłowości, które mogą występować po usunięciu zaćmy, możemy wyróżnić wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej, sińce oraz infekcje wywołujące ropienie czy opuchliznę. Rzadszymi, ale bardziej niebezpiecznymi powikłaniami mogą być: jaskra wtórna, odwarstwienie siatkówki czy przemieszczenie się sztucznej soczewki. Wówczas konieczne jest jak najszybsze wdrożenie odpowiedniego leczenia. Dlatego w przypadku takich objawów, jak efekt halo, przewlekły ból oka, nudności, ponowna utrata ostrości widzenia czy czarne plamki pojawiające się przed oczami, trzeba od razu udać się do specjalisty.

Do powikłań po zabiegu usunięcia zaćmy można zaliczyć także zaćmę wtórną, polegającą na zmętnieniu tylnej torebki soczewki. Nie jest to jednak bardzo groźne schorzenie – leczy się je przy pomocy zabiegu kapsulotomii, który jest jeszcze szybszy i mniej inwazyjny niż sama operacja zaćmy.

Warto pamiętać, że główną przyczyną występowania powikłań po zabiegu zaćmy jest zbyt późno zdiagnozowana choroba i zbyt późne podjęcie decyzji o operacji. Soczewka na zaawansowanym etapie rozwoju katarakty może być już objęta tak rozległym zmętnieniem, że zarówno wykonanie badań, jak i przeprowadzenie zabiegu będzie znacznie utrudnione, a co za tym idzie – spowoduje większe ryzyko powikłań. W związku z tym nie należy zwlekać z wizytą u okulisty i rozpoczęciem leczenia.