Wczesne wykrycie zmian w obrębie dna oka pozwala postawić diagnozę dotyczącą zarówno oczu, jak i całego organizmu – im wcześniej, tym lepiej. Monitorowanie wykrytej choroby, takiej jak cukrzyca, nadciśnienie czy miażdżyca, pozwala na przejęcie kontroli nad schorzeniem i zapobieganie jego negatywnym skutkom. Badanie dna oka daje możliwość wczesnej diagnozy, kontrolowania i leczenia wielu chorób. Lekarze zalecają, by takie badanie wykonywać minimum raz na trzy lata.
Badanie dna oka zlecane jest nie tylko przez okulistów, ale także diabetologów, kardiologów i internistów. Dzięki niemu można bowiem ocenić stan zdrowia pacjenta oraz dokonać analizy skuteczności terapii. Lekarze kierują pacjenta na wykonanie takiego badania zarówno w przypadku chorób oczu, jak i schorzeń ogólnoustrojowych. Do pierwszych z nich należą ubytki w polu widzenia, nagłe osłabienie ostrości widzenia, zaburzenia postrzegania barw i wiele innych. Wśród tych drugich można wymienić: choroby naczyniowe (m.in.: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, miażdżyca) oraz choroby neurologiczne (m.in.: udar mózgu, guzy i krwiaki mózgu).
Przebieg badania
Przed przystąpieniem do badania pacjentowi aplikuje się krople rozszerzające źrenice. Badanie odbywa się w zaciemnionym pomieszczeniu za pomocą jednej z trzech metod. Pierwszą techniką – najczęściej stosowaną – jest oglądanie oka za pomocą wziernika ocznego, zwanego oftalmoskopem. Lekarz wpuszcza do oka wiązkę światła, które przechodząc przez ciało szkliste, rozświetla dno oka, co pozwala ocenić stan siatkówki, naczyń krwionośnych i tarczy nerwu wzrokowego. Drugim sposobem jest użycie soczewki skupiającej o dużej sile emitowania światła. Odbywa się ono w ten sam sposób jak powyższe, lecz tutaj lekarz obserwuje oko z pewnej odległości, gdyż otrzymywany obraz jest w powiększeniu. Najnowszą metodą jest ta, która nie wymaga powiększania źrenic u pacjentów. Na podstawie wykonanego kolorowego zdjęcia dna oka okulista stawia diagnozę.
Badania uzupełniające
W przypadku niektórych schorzeń lekarz zleci wykonanie dodatkowych różnicujących badań. Jednym z nich może być angiografia fluoresceinowa, czyli kontrastowe badanie naczyń krwionośnych dna oka. Pacjentowi podaje się wówczas dożylnie (zazwyczaj w żyłę łokciową) roztwór soli sodowej fluoresceiny, by wzmocnić i uwidocznić obraz krążenia krwi w siatkówce, po czym wykonuje się kamerą serię zdjęć dna oka. Badanie trwa zazwyczaj około godziny, a jego wyniki mogą wykazać liczne zmiany patologiczne, takie jak: stany nowotworowe narządu wzroku, stany zapalne, obrzęki, zatory i zakrzepy. Badanie dna oka może dać diagnozę w przypadku chorób siatkówki (odklejenie, krwotoki do siatkówki, choroby plamki), choroby błony naczyniowej (zapalenia, nowotwory), a także choroby nerwu wzrokowego (zapalenie). Dodatkowo dzięki zbadaniu dna oka można wykryć wiele ogólnoustrojowych schorzeń: nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, miażdżycę, choroby układu krwiotwórczego (białaczka, niedokrwistość, skazy krwotoczne). Badanie dna oka może zaalarmować także w przypadku wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego, które może wystąpić przy guzie mózgu czy stwardnieniu rozsianym.
