W prawidłowym widzeniu dużą rolę odgrywa rogówka, która chroni wewnętrzne warstwy gałki ocznej i skupia promienie świetlne. Poprawnie ukształtowana rogówka ma łagodną, półkolistą krzywiznę. Może się jednak zdarzyć, że zacznie ona przybierać coraz bardziej wypukłą, stożkowatą formę – wtedy mamy do czynienia ze stożkiem rogówki, które powoduje postępujące osłabienie wzroku. Najnowocześniejszą metodą operowania tego schorzenia jest cross-linking.
Kiedy można wykonać zabieg cross-linking?
Zabieg przeprowadza się w przypadku postępującego stożka rogówki w I-III stadium według skali Amslera. Można również wykonać cross linking po przeszczepie rogówki, jeżeli mamy do czynienia z nawrotem stożka. Przed podjęciem decyzji o zabiegu lekarz okulista zleca odpowiednie badania kwalifikujące, aby wykluczyć wszelkie przeciwwskazania.
W jakich przypadkach cross-linking jest niewskazany? Do zabiegu nie powinni przystępować pacjenci ze zbyt cienką rogówką lub zapaleniem rogówki. Przeciwwskazaniem są również wszelkiego rodzaju stany zapalne w organizmie oraz ciąża.
Przed zabiegiem – jak należy się przygotować do cross-linking?
Pacjent zakwalifikowany do cross-linking musi przede wszystkim zrezygnować z noszenia soczewek kontaktowych przez 2-3 tygodnie poprzedzające zabieg. Przez ostatni tydzień przed zabiegiem nie należy przyjmować witaminy C, która wpływa na ukrwienie oczu. Konieczne jest natomiast stosowanie przepisanych kropli do oczu. Warto również zadbać o ogólny stan swojego zdrowia, tak aby w wyznaczonym dniu zabiegu nie zmagać się np. ze stanem zapalnym czy przeziębieniem.
Przebieg operacji – na czym polega cross linking?
Sam zabieg cross linking nie trwa zbyt długo i nie wymaga nawet narkozy – wystarczą krople do oczu, pełniące funkcję znieczulenia miejscowego. Na początku zdejmowany jest nabłonek rogówki. Następnie oko ponownie jest zakraplane – tym razem są to krople zawierające witaminę B2 (ryboflawinę), która jest fotouczulaczem, przyczynia się do powstawania nowych wiązań krzyżowych kolagenu i zabezpiecza głębsze warstwy oka przed działaniem ultrafioletu. Końcowym etapem jest naświetlanie laserem emitującym promienie UVA. Rogówka staje się mniej podatna na zniekształcenia i bardziej utwardzona, dzięki czemu zatrzymujemy rozwój stożka. Po zakończeniu procedury na operowane oko zakładana jest soczewka ochronna, którą należy nosić aż do wizyty kontrolnej – wtedy zostanie zdjęta przez lekarza okulistę.
Istnieje również możliwość wykonania zabiegu cross-linking przeznabłonkowo: wierzchnia warstwa rogówki nie jest wówczas zdejmowana. Cała operacja trwa w takim wypadku nieco dłużej, ale jest to bezpieczniejsza opcja dla pacjentów z cienką rogówką.
Zabieg cross-linking jest przeprowadzany w trybie ambulatoryjnym – oznacza to, że pacjent nie musi pozostawać w szpitalu i jeszcze tego samego dnia może wrócić do domu.
Jak postępować po zabiegu cross-linking?
Bardzo istotne jest przestrzeganie wszystkich zaleceń pooperacyjnych – to również ma wpływ na finalny rezultat cross-linking. Do najważniejszych zasad należą:
- stosowanie przepisanych kropli do oczu,
- unikanie kurzu i dymu,
- noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UVA/UVB,
- unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego,
- rezygnacja z makijażu,
- rezygnacja z takich aktywności, jak np. basen, sauna czy solarium.
Efekty cross-linking
Choć sam zabieg jest dość szybki i nieinwazyjny, to jednak na konkretne rezultaty trzeba trochę poczekać: ostateczny efekt cross-linking to kwestia kilku miesięcy. Wiele zależy od stopnia zaawansowania choroby przed zabiegiem – zazwyczaj skutkiem zabiegu jest zatrzymanie postępującego zniekształcenia rogówki, jednak zdarzają się również przypadki regresji, czyli cofnięcia się stożka. Następuje także poprawa widzenia w operowanym oku i zmniejszenie lub całkowite ustąpienie nadwrażliwości na światło.
Czy mogą wystąpić powikłania?
Każdy zabieg niesie ze sobą mniejsze lub większe ryzyko powikłań. W przypadku cross-linking może to być przejściowy obrzęk, zakażenie lub zmętnienie rogówki, perforacja rogówki, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego lub objawy zespołu suchego oka. Tego typu dolegliwości występują jednak niezwykle rzadko – aby ich uniknąć, warto przede wszystkim zachować wszelkie zalecane środki ostrożności i odpowiednio dbać o oczy w czasie rekonwalescencji.
