Zaćma wikłająca: przyczyny i leczenie

Zaćma wikłająca nie różni się swoim skutkiem od pozostałych typów tej choroby: pogarsza komfort widzenia, a nieleczona prowadzi do całkowitej utraty wzroku. Zaliczana jest do chorób nabytych (przypominamy, że istnieje również zaćma wrodzona).

Charakterystyka zaćmy wikłającej

Ten typ zaćmy może wystąpić u osób w każdym wieku, w dodatku zupełnie niespodziewanie. Niestety jej rozwój przebiega też znacznie szybciej niż w przypadku zaćmy starczej lub wrodzonej. Pacjenci opisują zaćmę wikłającą jako bardzo utrudniającą codzienne funkcjonowanie, ponieważ jej objawy wywołują zaburzenia równowagi i trudności w ocenie odległości.

Zaćma wikłająca – przyczyny

Katarakta wywołana jest zazwyczaj starczymi zaburzeniami przemiany materii w soczewce, przez które dochodzi do utraty jej przejrzystości. Zaćma wikłająca jednak często nie jest związana z procesami starzenia organizmu. Lekarze uważają zaćmę wikłającą za najmniej przewidywalny typ choroby.

Zaćmie wikłającej sprzyjają przedłużające się, wewnątrzgałkowe stany zapalne, takie jak:

• wrzody rogówki
• zapalenia, toczące się wewnątrz gałki ocznej
• wrzody rogówki
• nowotwory wewnątrzgałkowe (zaćmę wikłającą mogą wywołać czerniak, siatkówczak i guzy przerzutowe innych nowotworów do naczyniówki)
• krótkowzroczne zwyrodnienia naczyniówki
• stany zapalne obejmujące błonę naczyniową gałki ocznej (np. zapalenia błony naczyniowej, tęczówki, ciała rzęskowego)
• odwarstwienie siatkówki
• dystrofie barwnikowe siatkówki
• barwnikowe zwyrodnienie siatkówki
• jaskra (pierwotna i wtórna)
• przewlekłe choroby metaboliczne (dolegliwości autoimmunologiczne, cukrzyca)
• urazy oka (np. zwichnięcie soczewki)

Pacjenci, którzy przeszli zabieg usuwania zaćmy, są narażeni na wystąpienie katarakty wikłającej jako powikłania po operacji.

Czym objawia się zaćma wikłająca?

Objawy zaćmy wikłającej są podobne do symptomów pozostałych typów katarakty. Zaliczają się do nich:

• zamglone postrzeganie kształtów
• brak dostrzegania głębi kolorów
• gorsze widzenie przy słabym świetle
• problemy z oceną odległości
• zacieranie konturów przedmiotów
• pogorszona ostrość widzenia
• trudności w utrzymaniu równowagi ciała
• stopniowa utrata poczucia światła

Jak wyleczyć zaćmę wikłającą?

Usuwanie zaćmy to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów w klinikach okulistycznych. Działania lecznicze skupiają się na poprawie ostrości widzenia i odzyskaniu sprawnego wzroku. W przypadku każdego rodzaju zaćmy postępowanie jest zbliżone: podczas operacji zastępuje się zmętniałą soczewkę oka jej syntetycznym odpowiednikiem.

Nie trzeba czekać, aż zaćma w pełni się rozwinie. Kiedyś lekarze preferowali operowanie „dojrzałej” katarakty, obecnie skłaniają się ku jak najwcześniejszej interwencji chirurgicznej.

Zwykle przeprowadzana jest fakoemulsyfikacja zaćmy, czyli zabieg, polegający na wykonaniu mikronacięcia na rogówce, przez które przy pomocy ultradźwięków rozdrabnia się chorą soczewkę, odsysa ją, a następnie tą samą drogą wprowadza jej nowy, syntetyczny odpowiednik.

Operacja zaćmy trwa około 20 minut, jest niebolesna (do znieczulenia wykorzystywane są krople), a co najważniejsze, pacjent tego samego dnia może opuścić szpital i udać się na rekonwalescencję w domowym zaciszu.

Mimo to nadal wiele osób obawia się usuwania zaćmy wikłającej i zwleka zbyt długo z decyzją. Nie jest to dobry pomysł, ponieważ im dłużej soczewka narażona jest na mętnienie i twardnienie z powodu katarakty, tym trudniej jest przeprowadzić skuteczny zabieg, i tym większe ryzyko powikłań pooperacyjnych. Pamiętajmy, że nie ma obecnie skuteczniejszej metody leczenia zaćmy, a metody farmakologiczne nie usuną zmian, powstałych w wyniku rozwoju choroby.

Jak zakwalifikować się do zabiegu leczenia zaćmy?

Przede wszystkim pacjent musi czuć potrzebę przeprowadzenia operacji zaćmy wikłającej. Jeśli problemy wynikające z postępujących objawów zaćmy zaczynają utrudniać funkcjonowanie na co dzień, to jest ostatni moment na podjęcie decyzji o zabiegu.

Teraz czas na diagnostykę: po rozszerzeniu źrenicy wykonywane jest badanie z użyciem biomikroskopu. Operacja zaćmy wikłającej może być nieco bardziej skomplikowana w zależności od rodzaju choroby bądź uszkodzenia, które do niej doprowadziły – na przykład w przypadku jaskry konieczne będzie stosowanie w czasie zabiegu kropli obniżających ciśnienie.

Niemniej jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, warto zdecydować się na usunięcie zaćmy wikłającej, by zyskać lepsze widzenie na wiele lat.