Czy po operacji zaćmy można stracić wzrok?

Społeczeństwo starzeje się, a zaćma dotyka coraz więcej osób, nie tylko w podeszłym wieku. Nieleczona katarakta prowadzi do całkowitego upośledzenia zdolności widzenia, a jedyną skuteczną obecnie metodą jej leczenia jest operacja. Czy możliwa jest utrata wzroku podczas tego zabiegu?

Czy to na pewno rutynowa operacja?

Patrząc na powyższe informacje można śmiało stwierdzić, że usuwanie zaćmy jest jednym z  najczęściej wykonywanych zabiegów okulistycznych na świecie. Co za tym idzie, jest on także wielokrotnie przeprowadzany przez lekarzy, którzy doprowadzili go niemal do perfekcji.

Tymczasem w życiu nic nie jest pewne, i nawet rutynowe procedury czasem nie udają się z różnych względów – nie zawsze zależnych od umiejętności operującego. Warto jednak wiedzieć, że powikłania zdarzają się u jedynie 1% pacjentów na całym świecie.

Nieudana operacja zaćmy – dlaczego?

Występuje kilka powodów powikłań i niepowodzeń przy zabiegu usuwania zaćmy. Nie mówimy tu oczywiście o czyjejkolwiek winie, a tylko o „sprzyjających” czynnikach.

Przede wszystkim istotny jest wiek i stan zdrowia pacjenta przed operacją. Jeśli katarakta weszła w  zaawansowane stadium, a do tego towarzyszą jej choroby współistniejące, ryzyko powikłań niestety wzrasta. „Dojrzała” zaćma oznacza również mało elastyczną, stwardniałą soczewkę, która utrudnia i wydłuża czas zabiegu, co może mieć wpływ na jego przebieg i sukces.

Z tego powodu nie warto zwlekać z wizytą u okulisty, jeśli pojawiły się niepokojące symptomy, takie jak przymglone widzenie, nadwrażliwość na światło, kłopoty z oceną odległości czy nagłe pogorszenie istniejących wad wzroku.

Negatywny wpływ na efekt operacji może mieć także niestosowanie się do pooperacyjnych zaleceń lekarza. Jeśli pacjent :

• dotyka operowanego oka brudnymi rękami,
• pociera gojącą się ranę,
• gwałtownie schyla się,
• śpi na boku od strony operowanego oka,
• podnosi z ziemi ciężkie przedmioty,
• zapomina o wizytach kontrolnych,
• nie stosuje przepisanych kropli przeciwzapalnych,
• pozwala, by do oka dostała się woda lub kosmetyki,

naraża swój narząd wzroku na niebezpieczne powikłania, takie jak wysięk, zakażenia wewnątrzgałkowe, stany zapalne.

Utrata wzroku po operacji zaćmy

Wielu pacjentów boi się utraty wzroku po operacji zaćmy. Czy słusznie? Taka obawa jest zrozumiała – w końcu nie bez powodu mówi się o strzeżeniu czegoś „jak oka w głowie”. Wzrok jest dla każdego człowieka niezmiernie ważnym zmysłem i nikt dobrowolnie nie chciałby się przyczynić do jego utraty, na przykład pochopnie zgadzając się na wykonanie nacięcia czy manipulowanie laserem w obrębie oka.

Mimo to warto zracjonalizować swoje obawy – całkowita utrata wzroku po operacji usuwania zaćmy nie jest możliwa. Co zatem może się wydarzyć i czy jest to niebezpieczne?

Możliwe powikłania po operacji zaćmy

Poniżej znajduje się lista objawów, które zaliczane są do potencjalnie szkodliwych dla zdrowia. Wymagają one niezwłocznej wizyty u lekarza prowadzącego:

• czarne plamy, błyski w obszarze widzenia, migające światło – mogą oznaczać odwarstwienie siatkówki
• zjawisko halo (jasne okręgi wokół źródeł światła) – wskazuje na pojawienie się zaćmy wtórnej po operacji
• utrata ostrości widzenia, zniekształcony, falujący obraz przez 6-8 tygodni po zabiegu usunięcia katarakty – są objawem obrzęku plamki żółtej
• podwójne widzenie, nieostre kontury przedmiotów – mogą wskazywać na przesunięcie wszczepionej soczewki wewnątrzgałkowej, na przykład spowodowane urazem
• widzenie „jak przez brudną szybę” – zapowiada nawrót zaćmy, zapoczątkowanej przez torebkę tylną soczewki, do której przytwierdzona jest nowa – syntetyczna. Zmętnienie tylnej torebki daje objawy podobne do katarakty. Przeprowadzana jest wtedy kapsulotomia tylna, polegająca na wykonaniu laserem małego nacięcia na torebce – tyle wystarczy, by pacjent znów mógł się cieszyć wyraźnym widzeniem.

Strach ma wielkie oczy

Powtórzmy raz jeszcze, by uspokoić chorujących na zaćmę przyszłych pacjentów: ani podczas, ani po zabiegu nie przydarzy im się nawet chwilowa utrata wzroku! Nieudana operacja zaćmy może objawiać się wysiękami, niewielkim wylewem krwi wewnątrz oka, siniakiem, bólem, opisanymi powyżej kłopotami w widzeniu, ale w żadnym wypadku jego stratą. Wzrok po operacji może być jedynie nieco zamglony, załzawiony – trzeba się z tym liczyć do miesiąca po zabiegu. Mimo wszystko nieprzekonanych zachęcamy do kontaktu z okulistą wykonującym tego typu operacje.