Czy soczewkę wszczepioną podczas operacji zaćmy można później wymienić?

W trakcie operacyjnego leczenia zaćmy zmętniała soczewka jest usuwana z oka, natomiast na jej miejsce wszczepia się soczewkę syntetyczną. Czy taki zabieg można powtórzyć i wymienić sztuczną soczewkę na lepszą?

Fakoemulsyfikacja, czyli usunięcie zaćmy

Jak już wiadomo, operacja to jedyny sposób na skuteczne wyleczenie zaćmy – pozostałe metody (farmakologiczne) mogą jedynie spowolnić rozwój choroby. Obecnie zabieg usunięcia zaćmy jest szybki i mało inwazyjny, wykonywany metodą fakoemulsyfikacji. Polega to na wykonaniu niewielkiego nacięcia w rogówce, by następnie, przy pomocy specjalistycznego sprzętu emitującego ultradźwięki, rozbić zmętniałą soczewkę, dzięki czemu łatwiej będzie ją usunąć. Kolejnym krokiem jest wszczepienie syntetycznej soczewki, wykonanej z materiałów hydrofobowych lub hydrofilnych.

Po operacji nie trzeba pozostawać w szpitalu; tego samego dnia pacjent wraca do domu. Oko regeneruje się przez ok. 4-6 tygodni, jednak już po kilku dniach można wrócić do większości codziennych aktywności, pamiętając jednak o przestrzeganiu zaleceń lekarza, dotyczących m.in. unikania nadmiernego wysiłku fizycznego czy bezpośredniej ekspozycji na słońce.

Czy można ponownie wymienić soczewkę po operacji zaćmy?

Sztuczną soczewkę wszczepia się tylko jednokrotnie. Po zabiegu leczenia zaćmy nie będzie można już jej wymienić na lepszą, bardziej zaawansowaną czy lepiej dopasowaną do naszych indywidualnych potrzeb. W związku z tym bardzo ważny jest dobór jak najodpowiedniejszej opcji na etapie przygotowań do zabiegu operacji zaćmy. Przy dopasowywaniu syntetycznej soczewki należy wziąć pod uwagę zarówno wady wzroku (jeśli oprócz zaćmy mamy również krótkowzroczność lub dalekowzroczność), jak też styl życia i możliwości finansowe.

Jak najlepiej wybrać soczewkę syntetyczną? Kilka słów o soczewkach jednoogniskowych

Standardem jest soczewka jednoogniskowa lub – w przypadku osób z astygmatyzmem – jednoogniskowa toryczna. Jest to najtańsza opcja, dostępna również w przypadku, gdy decydujemy się na operację refundowaną przez NFZ. Soczewka jednoogniskowa zapewnia prawidłowe widzenie, jednak tylko w pewnym zakresie: osoby, które wcześniej nosiły okulary do dali lub do czytania, nadal będą ich potrzebować.

Soczewki jednoogniskowe, zwane również soczewkami monofokalnymi, są najczęściej używanym typem soczewek podczas operacji zaćmy. Główną zaletą soczewek jednoogniskowych jest to, że zapewniają one wysoką jakość widzenia na jednej, wybranej odległości. Najczęściej pacjenci decydują się na optymalizację widzenia do dali, co oznacza, że po operacji mogą potrzebować okularów do czytania lub do pracy przy komputerze.

• Zalety: Soczewki jednoogniskowe oferują wyraźne i stabilne widzenie na wybranej odległości, są mniej podatne na zjawiska odblaskowe i halosy w porównaniu do soczewek wieloogniskowych.
• Ograniczenia: Głównym ograniczeniem jest brak elastyczności w widzeniu na różne odległości, co zwykle wymaga użycia okularów do innych czynności, takich jak czytanie czy praca na bliskim dystansie.

Wybór odpowiedniej soczewki - jak spisze się soczewka dwuogniskowa?

Drugim rozwiązaniem jest soczewka dwuogniskowa, dzięki której wyraźnie widzimy zarówno z daleka, jak i z bliska. Możemy zatem od razu skorygować wcześniejsze wady wzroku. Natomiast jeszcze bardziej udoskonaloną wersją jest soczewka wieloogniskowa, gwarantująca ostrość widzenia praktycznie ze wszystkich odległości: dalekich, bliskich i pośrednich. Tego rodzaju soczewki nie należą do najtańszych, jednak – jeżeli możemy sobie na to pozwolić – warto w nie zainwestować w sytuacji, gdy prowadzimy bardziej intensywny tryb życia. Soczewki wieloogniskowe doskonale sprawdzą się u osób, które na co dzień prowadzą samochód, uprawiają sport, podróżują czy są aktywne zawodowo.

Soczewki dwuogniskowe, znane również jako soczewki bifokalne lub wieloogniskowe, umożliwiają widzenie na dwóch różnych odległościach – zazwyczaj na bliską i daleką. Są one zaprojektowane w taki sposób, aby umożliwić pacjentom większą niezależność od okularów po operacji zaćmy.

• Zalety: Soczewki dwuogniskowe zwiększają niezależność od okularów, ponieważ pacjent może widzieć wyraźnie w dali i z bliska bez konieczności zmiany okularów. Są one szczególnie korzystne dla osób, które chcą prowadzić aktywny tryb życia i minimalizować uzależnienie od okularów.
• Ograniczenia: Może wystąpić zjawisko halosów i odblasków, szczególnie w nocy, co może być uciążliwe dla niektórych pacjentów. Ponadto, jakość widzenia na średnich dystansach może być nieco gorsza w porównaniu do soczewek jednoogniskowych lub tryfokalnych.

Przesunięcie soczewki po operacji zaćmy

Przesunięcie soczewki po operacji zaćmy, znane również jako dezentracja lub subluksacja soczewki, jest jednym z powikłań po implantacji sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej (IOL). To zjawisko występuje, gdy wszczepiona soczewka przemieszcza się z pierwotnie założonej pozycji w oku. Może to mieć miejsce zaraz po operacji lub po jakimś czasie i może wpłynąć na jakość widzenia pacjenta.

Objawy przesunięcia soczewki po operacji zaćmy

Przesunięcie wszczepionej soczewki wewnątrzgałkowej po operacji zaćmy może powodować różne zaburzenia widzenia i dyskomfort. Do najczęstszych objawów należy nagłe pogorszenie ostrości wzroku, które może objawiać się zamglonym, niewyraźnym lub zdeformowanym obrazem. Często pacjenci zauważają także podwójne widzenie (diplopię), szczególnie przy patrzeniu w określonych kierunkach, oraz efekt „pływania” obrazu, wynikający z nieprawidłowego położenia soczewki. Charakterystycznym symptomem jest również odblaskowe halo wokół źródeł światła, które utrudnia widzenie w ciemności. W niektórych przypadkach pacjenci odczuwają uczucie przeszkody w oku, przypominające ciało obce lub delikatne tarcie pod powieką. Jeśli pojawią się takie objawy, należy jak najszybciej skonsultować się z okulistą, ponieważ nieleczone przesunięcie soczewki może prowadzić do powikłań, takich jak wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego czy uszkodzenie struktur oka.

Przyczyny przesunięcia soczewki

Przesunięcie soczewki może być spowodowane kilkoma czynnikami:

• Słaba integralność torebki soczewkowej: Torebka soczewkowa, która naturalnie utrzymuje soczewkę, może być osłabiona lub uszkodzona podczas operacji.
• Zbyt duże lub zbyt małe rozmiary IOL: Nieprawidłowy dobór rozmiaru soczewki może prowadzić do jej niestabilności.
• Trauma oka: Uderzenie w oko lub inne urazy mogą przesunąć soczewkę.
• Zmiany w oku związane z innymi chorobami oczu: Niektóre choroby, jak np. pseudoeksfoliacja (PEX), mogą osłabiać struktury wspierające soczewkę.

Skutki przesunięcia soczewki

Przesunięcie soczewki może prowadzić do różnych problemów wzrokowych, takich jak:

• Zmniejszona ostrość wzroku: Przesunięcie może powodować rozmycie obrazu i zmniejszenie ostrości wzroku.
• Podwójne widzenie: W niektórych przypadkach pacjent może doświadczać podwójnego widzenia.
• Refleksje i zjawiska odblaskowe: Nieprawidłowe umiejscowienie soczewki może powodować niepożądane efekty optyczne.

Leczenie przesunięcia soczewki

Leczenie przesunięcia soczewki zależy od stopnia przemieszczenia i wpływu na wzrok. Może obejmować:

• Obserwację: W przypadku minimalnego przesunięcia, które nie wpływa znacząco na widzenie, lekarz może zalecić obserwację.
• Korekta chirurgiczna: Gdy przesunięcie jest znaczące i wpływa na jakość życia pacjenta, może być konieczna korekta chirurgiczna, która polega na ponownym umieszczeniu soczewki lub jej wymianie.

Podwichnięcie soczewki po operacji zaćmy – co to oznacza?

Podwichnięcie soczewki po operacji to stan, w którym wszczepiona soczewka wewnątrzgałkowa przemieszcza się, ale nie całkowicie – jest częściowo przesunięta ze swojego prawidłowego położenia. Może to wynikać z osłabienia lub uszkodzenia aparatu więzadłowego soczewki (obwódki rzęskowej), który utrzymuje ją na miejscu. Przyczyną podwichnięcia mogą być urazy oka, choroby tkanki łącznej (np. zespół Marfana), zapalenie błony naczyniowej, a także stopniowe osłabienie struktur oka, zwłaszcza u osób starszych.

Podwichnięcie soczewki objawia się pogorszeniem ostrości widzenia, podwójnym widzeniem, odblaskami i zniekształceniami obrazu. W niektórych przypadkach pacjenci odczuwają także dyskomfort lub uczucie przeszkody w oku. Stopień nasilenia objawów zależy od skali przemieszczenia – niewielkie podwichnięcie może nie powodować większych dolegliwości, podczas gdy bardziej zaawansowane przypadki mogą prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i wtórnej jaskry.

Leczenie podwichnięcia soczewki zależy od jego stopnia. W łagodnych przypadkach okulista może zalecić obserwację i stosowanie odpowiednich okularów korekcyjnych, natomiast przy większym przemieszczeniu konieczna może być interwencja chirurgiczna, polegająca na repozycji soczewki lub jej wymianie. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów konieczna jest szybka konsultacja okulistyczna, aby zapobiec dalszym powikłaniom.