Okolice oczu i sam narząd wzroku, czyli gałki oczne, są delikatnymi miejscami w ciele, wymagającymi szczególnej dbałości. Dbałość ta obejmuje nie tylko leczenie i poddawanie się różnym metodom terapeutycznym, ale także kompleksową diagnostykę. Na niektóre schorzenia nie ma innego sposobu jak poddanie się zabiegowi operacyjnemu. Jednak istnieje kilka takich przypadłości, które zniwelować można dzięki drobnym zabiegom okulistycznym. Można wymienić takie schorzenia, których leczenie bazuje właśnie na mało inwazyjnych, szybkich i bezpiecznych technikach zabiegowych, dzięki którym pacjenci odzyskują pełnię sprawności narządu wzroku, a komfort ich widzenia stanowczo wzrasta.
Zabiegi w obrębie gałki ocznej
Skrzydlik – jak sama nazwa wskazuje – to narośl w kształcie skrzydła pojawiająca się na gałce ocznej. Może doprowadzić do powstania poważnych blizn na rogówce. Jest to choroba oka, której istotą jest zgrubienie spojówki, co jest następstwem defektu komórek macierzystych rąbka rogówki, powodujący rozrost tkanki włóknisto-naczyniowej w kącie przyśrodkowym, rzadziej skroniowym gałki ocznej. Przypuszcza się, że powstaje na skutek długotrwałej ekspozycji na światło słoneczne, a zwłaszcza promieniowanie ultrafioletowe. Jego leczenie polega na poddaniu się operacji, podczas której wycina się zmienioną tkankę i zamyka się ranę otaczającą spojówką. Niekiedy zdarza się tak, że skrzydlik jest na tyle duży, że po jego usunięciu konieczny jest przeszczep spojówki.
Obok skrzydlika można wyróżnić też tłuszczyka, który jest podobną zmianą zlokalizowaną w przejściu twardówki w rogówkę. Również ma tendencję do rozrostu jednak podobnie jak skrzydlik nie jest zmianą złośliwą. Można go spokojnie i bezpiecznie usunąć u chirurga okulistycznego.
Wykonuje się również zabiegi, które mają na celu zniwelowanie zmian barwnikowych. W gałce ocznej umiejscawiają się skupiska komórek barwnikowych. Z reguły są to zmiany łagodne, jednak zdarza się, że część z nich ma tendencję do złośliwienia, dlatego czym prędzej powinno je się chirurgicznie usuwać.
Zabiegi w obrębie powiek
Biorąc pod uwagę powieki, operuje się zazwyczaj kępki żółte, czyli zmiany na górnej i dolnej powiece. Inaczej zwane żółtakami zmiany skórne stanowią zazwyczaj defekt kosmetyczny, a są złogami cholesterolu lub ciał tłuszczowych. Ich obecność powinna być wskazaniem do jak najszybszej wizyty u lekarza, ponieważ kępki żółte mogą wskazywać na podwyższony poziom złego cholesterolu we krwi, a co za tym idzie - na jeszcze nie dające o sobie znać problemy z układem krążenia.
Innym przypadkiem usuwania są brodawki, czyli różnej wielkości zmiany patologiczne skóry, będące zazwyczaj wynikiem infekcji wirusowej. W wyniku zapalenia gruczoły Meiboma powstać może gradówka, torbiel gruczołu łojowego – ziarniak zapalny, który powstaje na skutek zablokowania ujść gruczołów łojowych.
Głównie u osób starszych może dość do podwinięcia powieki dolnej, czyli wywinięcia brzegu powieki, co może prowadzić do uszkodzenia rogówki. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku odwinięcia powieki dolnej, czyli zwiotczenia powieki również związanego z upływającym czasem, co powoduje odsłonięcie oka. Takie drobne zabiegi wykonywane są w znieczuleniu miejscowym i zazwyczaj trwają od kilkunastu maksymalnie kilkudziesięciu minut. Po usunięciu wymienionych zmian zakłada się szwy na rany, a zdejmuje się je po upływie około tygodnia.
Badania przed wykonaniem zabiegu
Przed zakwalifikowaniem pacjenta na jakikolwiek zabieg chirurgiczny zleca mu się wykonanie badań dodatkowych. Wśród tych najczęściej zlecanych znajdują się angiografia fluoresceinowa, która polega na dożylnym podaniu substancji zwanej fluoresceiną, czyli barwnika posiadającego zdolność fluorescencji, rejestrowaną przez kamerę cyfrową, co pozwala na uwidocznienie uszkodzeń i zmian w naczyniach siatkówki. Komputerowe badania wzroku zaś ma za zadanie sprawdzić wadę wzroku i mocy optycznej rogówki, a stosowane jest rutynowo w badaniu okulistycznym. Biometria to pomiar długości gałki ocznej i struktur oka. Pozwala uzyskać trójwymiarowy obraz tylnego odcinka oka, przede wszystkim tarczy nerwu wzrokowego, co ma szczególnie duże znaczenie w diagnostyce i monitorowaniu jaskry. Pachymetria z kolei to ultradźwiękowe badanie grubości rogówki, szczególnie istotne w przypadku jaskry, zwyrodnień rogówki oraz przed laserową korekcją wady wzroku.
Badanie pola widzenia natomiast polega na określeniu obszaru widzianego nieruchomym okiem. Ma ono zastosowanie w diagnostyce jaskry, zmian patologicznych dna oka oraz uszkodzeń dróg wzrokowych, wymaga koncentracji i współpracy ze strony pacjenta.
Innymi równie często zlecanymi badaniami diagnostycznymi są:
- Spektralna Optyczna Koherentna Tomografia (SOCT)– rejestruje odbicia światła od poszczególnych warstw siatkówki, pozwala wykryć już niewielkie zmiany,
- Tonometria aplanacyjna– badanie ciśnienia w gałce ocznej,
- Topografia rogówki – pozwala na ocenę ukształtowania przedniej powierzchni rogówki w celu wykrycia nieregularności powierzchni rogówki.
Oprócz specjalistycznych okulistycznych badań przed zabiegiem należy wykonać także te podstawowe ogólnoustrojowe, a mianowicie: morfologię, APTT (krzepliwość krwi), HBS (antygen, którego poziom świadczy o zakażeniu wirusem HBV), HCV (zakażenie wirusem).
Pacjent operowany nie musi być na czczo. Przed operacją nie należy zmieniać dawkowania leków przyjmowanych codziennie.
