Astygmatyzm to jedna z trzech najczęściej występujących wad wzroku. Często towarzyszy dwóm innym refrakcyjnym wadom wzroku - krótkowzroczności i nadwzroczności. Istotą astygmatyzmu jest zaburzona symetria obrotowa oka. U pacjentów z tym schorzeniem rogówka nie jest idealnie kulista, przypomina raczej piłkę do rugby. Taka nieprawidłowa budowa powoduje, że pacjent widzi nieostro w niektórych obszarach pola widzenia.
Przyczyny astygmatyzmu
Główną przyczyną astygmatyzmu są nieprawidłowości w budowie oka. Wydłużona gałka oczna powoduje, że stosunek szerokości rogówki do jej wielkości zostaje zaburzony. Światło docierające do oka skupiane jest na dwóch osiach, zamiast na jednej.
Astygmatyzm jest chorobą genetyczną, a więc może być dziedziczony. W nielicznych przypadkach może być również schorzeniem nabytym podczas mechanicznego uszkodzenia rogówki lub siatkówki. Może też powstać w następstwie przebytych chorób lub na skutek pogłębiającego się zwyrodnienia.
Astygmatyzm często towarzyszy krótkowzroczności lub nadwzroczności. W pierwszym przypadku oba ogniska światła powstają przed siatkówką, w drugim zaś za siatkówką.
Objawy astygmatyzmu
Astygmatyzm daje swoiste objawy, które łatwo rozpoznać. Osoba cierpiąca na to zaburzenie skarży się na trudności w widzeniu obiektów, zarówno z daleka jak i z bliska. Obiekty są zamglone i niewyraźne. Dodatkowo dochodzą bóle głowy, nienaturalne mrużenie i tarcie oczu. W astygmatyzmie linie proste widziane są jako zakrzywione, a jednoczesne widzenie ostro linii poziomych i pionowych jest niemożliwe.
Rozpoznanie choroby
Pacjent, który zaobserwował u siebie niepokojące objawy powinien zgłosić się do okulisty w celu przeprowadzenia badań, które potwierdzą lub wykluczą wstępną diagnozę. Za pomocą specjalnych przyrządów (np. keratomerem Jawala) oceni stopień i oś niezborności. Najdokładniejszym badaniem jest wideokeratografia komputerowa. W wyniku badania powstaje barwna mapa rogówki, przekrój jej powierzchni oraz mapa cyfrowych wartości krzywizn rogówki.
Leczenie
Do leczenia astygmatyzmu używa się specjalnie do tego przeznaczonych szkieł korekcyjnych lub soczewek kontaktowych. Mają one za zadanie spowodować skupienie przekazywanych do oka promieni na jednej płaszczyźnie. W przypadku gdy astygmatyzm występuje w parze z inną, refrakcyjną wadą wzroku, należy skorygować obie te wady.
Jeśli wada jest niewielka (do ok 1 dioptrii) okulary korekcyjne potrzebne są tylko do czytania, prowadzenia samochodu lub pracy przy komputerze.
