Jakie są przyczyny zaćmy?

Zaćma, znana również jako katarakta, to jedna z najczęstszych chorób oczu, która prowadzi do częściowej lub całkowitej utraty wzroku. Jest to schorzenie, które najczęściej dotyka osoby starsze, jednak nie tylko wiek jest czynnikiem ryzyka. Zrozumienie przyczyn zaćmy może pomóc w jej profilaktyce i wczesnym leczeniu choroby. W tym artykule postaramy się wyjaśnić, z czego bierze się zaćma.

Objawy zaćmy

Objawy zaćmy mogą różnić się w zależności od jej zaawansowania, ale do najpowszechniejszych należą:

• stopniowe pogarszanie się widzenia – może przypominać widzenie przez mętną szybę
• trudności w widzeniu w nocy – wzmożona wrażliwość na światło, co utrudnia prowadzenie pojazdów po zmroku
• podwójne widzenie – wrażenie, że widzenie jest niewyraźne lub zniekształcone
• zmiana w postrzeganiu kolorów – kolory mogą wydawać się mniej intensywne lub wyblakłe
• częsta zmiana okularów – osoby z zaćmą mogą zauważyć, że potrzebują zmieniać korekcję wzroku częściej niż wcześniej
• osłabienie kontrastu – trudności w dostrzeganiu obiektów w słabym oświetleniu lub przy niewielkim kontraście.

Jeśli zauważysz któreś z tych objawów, warto skonsultować się z lekarzem okulistą, który przeprowadzi badanie i oceni stan zdrowia oczu.

Od czego robi się zaćma?

Rozwój zaćmy jest uzależniony od wielu czynników:

• wiek – jedną z najbardziej oczywistych przyczyn zaćmy jest naturalny proces starzenia się organizmu. Z wiekiem nasza soczewka, która znajduje się wewnątrz oka, traci elastyczność i przejrzystość. Zmiany te prowadzą do mętności soczewki, co skutkuje pogorszeniem widzenia. Statystyki pokazują, że ryzyko wystąpienia zaćmy wzrasta znacząco po 60. roku życia
• predyspozycje genetyczne – czynniki dziedziczne również mogą grać istotną rolę w rozwoju zaćmy. Jeśli w twojej rodzinie występowały przypadki zaćmy, istnieje większe prawdopodobieństwo, że również będziesz się z nią zmagać. Badania sugerują, że pewne geny wpływają na metabolizm soczewki oraz procesy oksydacyjne, co zwiększa ryzyko powstawania zaćmy
• cukrzyca – cukrzyca jest jedną z głównych chorób, od których robi się zaćma. Pacjenci z cukrzycą są bardziej narażeni na zmiany w soczewce oka, co przyczynia się do przyspieszonego tworzenia się zaćmy. Do 60% osób z cukrzycą może cierpieć na różne formy zaćmy, dlatego ważne jest, aby osoby z tą chorobą regularnie kontrolowały stan swoich oczu
• ekspozycja na promieniowanie UV – przewlekła ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV) ze słońca jest także uznawana za istotny czynnik ryzyka rozwoju zaćmy. Dlatego ważne jest, aby chronić oczy przed słońcem, nosząc okulary przeciwsłoneczne z dobrej jakości filtrem UV oraz kapelusze z szerokim rondem. Regularne narażanie na intensywne światło może przyspieszać proces degeneracji soczewki, z czego powstaje zaćma
• palenie tytoniu i alkohol – kiedy myślimy o zdrowiu oczu, często zapominamy o wpływie stylu życia na ich kondycję. Palenie tytoniu i nadmierne spożycie alkoholu wyraźnie pokazują, z czego robi się zaćma. Badania udowodniły, że palacze są znacznie bardziej narażeni na powstawanie zaćmy niż osoby niepalące. Alkohol także rzutuje na zdrowie oczu, prowadząc do zwiększonego ryzyka degeneracyjnych zmian w soczewce
• urazy i choroby oczu – urazy oka oraz pewne choroby oczu, takie jak jaskra, przyczyniają się do rozwoju zaćmy. W przypadku urazów, mętność soczewki bywa wynikiem uszkodzenia, które może pogarszać widzenie. Dlatego ważne jest, aby chronić oczy podczas uprawiania sportów i wykonywania prac wymagających dużej ostrożności
• stosowanie niektórych leków – długotrwałe używanie pewnych leków, takich jak kortykosteroidy, zwiększa ryzyko rozwoju zaćmy. Osoby przyjmujące te leki powinny być świadome potencjalnych działań ubocznych i regularnie konsultować się z lekarzem co do stanu swoich oczu.

Przyczyny zaćmy są złożone i wieloaspektowe, obejmujące zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Zrozumienie tych powodów może pomóc w podjęciu działań prewencyjnych oraz pozwoli na wczesne wykrycie choroby. Regularne wizyty u okulisty, zdrowy styl życia, nawyki ochrony przed promieniowaniem UV oraz kontrola chorób współistniejących, takich jak cukrzyca, znacząco minimalizują ryzyko wystąpienia zaćmy.

Pamiętaj, że zdrowie oczu jest niezwykle ważne. Już wiesz, od czego robi się zaćma, dlatego dbaj o wzrok każdego dnia!