Diagnostyka zaćmy

Ważną rolę w kontekście zaćmy odgrywa pewna przezroczysta, dwuwypukła struktura, położona między tęczówką a ciałem szklistym. Jest to soczewka. Skupia ona światło w centrum siatkówki, a dokładnie na plamce żółtej, znajdującej się w jej centrum. Dzięki otaczającym ją mięśniom soczewka pozwala wyraźnie widzieć przedmioty, znajdujące się w różnych odległościach. Jeśli naturalnie przezroczysta soczewka z jakiegoś powodu ulegnie zmętnieniu, mówimy o zaćmie.

Kiedy warto przeprowadzić diagnostykę zaćmy?

Zaćma początkowo nie daje wyraźnych objawów, i to właśnie jest najbardziej niebezpieczne w tej chorobie - zbyt późna diagnoza, utrudniająca proces leczenia. Pierwsze symptomy przypominają zmęczenie oczu po długim wpatrywaniu się w monitor komputera.

Zaniepokoić powinna pogorszona ostrość widzenia, zamglone postrzeganie przedmiotów. Bywa, że pacjenci widzą charakterystyczną aureolę wokół przedmiotów, tzw. halo. Zdarza się upośledzenie dostrzegania barw – stają się mniej intensywne. Kierowcy zauważają trudności w prowadzeniu samochodu po zmroku: mają problem z oceną odległości i oślepianiem przez inne pojazdy.

Jak przygotować się do badania?

Diagnostyka zaćmy nie jest skomplikowana i nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta. Pewne wskazówki mogą być jednak przydatne:

• załóż luźne ubranie, nie krępujące ruchów głowy i szyi
• zabierz na badanie używane na co dzień okulary lub soczewki kontaktowe. Jeśli potrzebujesz ich podczas diagnostyki, daj o tym znać lekarzowi
• poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach, również tych bez recepty. Może okazać się, że trzeba je odstawić lub zmienić dawkę przed badaniem, aby było ono miarodajne
• zarezerwuj sobie więcej czasu na diagnostykę. Najczęściej trwa ona od kilku minut do pół godziny - to zależy od wyników poprzednich badań i rodzaju bieżącej diagnostyki
• niektóre badania wymagają zastosowania kropli rozszerzających źrenice, które spowodują nadwrażliwość na światło i chwilowe pogorszenie widzenia. Dla swojego komfortu i poczucia bezpieczeństwa przyjedź z osobą towarzyszącą, która pomoże Ci się poruszać i odczytywać instrukcje
• jeśli gorzej się czujesz (ból oka, zaczerwienienie, obrzęk), daj o tym znać lekarzowi jeszcze przed badaniem

Możliwe, że okulista zleci dodatkową diagnostykę lub poda inne wskazówki w trakcie wizyty. Nie przejmuj się – każde badanie może mieć indywidualny przebieg, a nadprogramowa analiza pomoże dokładnie określić Twój stan zdrowia.

W jaki sposób można przebadać oczy w kierunku zaćmy?

Obecnie istnieje wiele sposobów diagnostyki zaćmy. W gabinecie okulista może przeprowadzić:

• diagnostyki i leczenia zaćmy – to podstawowe narzędzie diagnostyczne, wykonywane za pomocą powiększającego oftalmoskopu lub lampy szczelinowej,
• OCT siatkówki – optyczną tomografię koherentną, jedno z najnowocześniejszych badań, podczas którego lekarz określa grubość nerwów siatkówki,
• biometrię oka – czyli pomiar poszczególnych struktur narządu wzroku, w tym soczewki i rogówki,
• pachymetrię – dokładną analizę grubości rogówki oraz niezwykle dokładne określenie poziomu ciśnienia wewnątrz gałki ocznej,
• USG oczu – badanie to wykonuje się głównie u pacjentów z zaawansowaną postacią zaćmy, w przypadku których nie można zastosować innych typów diagnostyki Dno gałek ocznych badane jest w tym przypadku z pomocą fal ultradźwiękowych,
• topografię rogówki – lekarz posłuży się tym narzędziem diagnostycznym, by wykluczyć inną chorobę, powodującą pogorszenie widzenia, jaką jest stożek rogówki.

Przede wszystkim jednak lekarz porozmawia z pacjentem, by zebrać wszystkie informacje niezbędne do rozpoczęcia diagnostyki i leczenia zaćmy. Wywiad jest bardzo ważny – dzięki niemu okulista może określić szybkość postępowania dolegliwości oraz na podstawie opisu symptomów wstępnie wykluczyć niektóre choroby.

Miejsca, w których wykonywana jest diagnostyka zaćmy

Badanie oczu w kierunku zaćmy można przeprowadzić u każdego okulisty. Tacy lekarze najczęściej posiadają w swoich gabinetach odpowiednie narzędzia diagnostyczne, z pomocą których są w stanie zbadać dno oka oraz soczewkę. Czasem niezbędne są dodatkowe badania, na które okulista wystawia skierowanie.