Objawy takie jak: świąd, pieczenie, łzawienie oczu, światłowstręt są nie tylko uciążliwe, ale również mogą świadczyć o alergicznej chorobie. Na co zwrócić uwagę czy pojawieniu się takich dolegliwości? Jak leczy się najpopularniejsze alergie?
Alergią określa się nadmierną i niewłaściwą odpowiedź układu immunologicznego na styczność z różnorodnymi substancjami, które nazywa się alergenami. W takich sytuacjach komórki odpornościowe uwalniają swoiste mediatory stanu zapalnego, z których najczęściej jest to histamina. Powstający wówczas stan zapalny może lokalizować się w różnych miejscach – nie tylko w okolicach oczu, ale też na skórze czy błonach śluzowych dróg oddechowych.
Przyczyny powstawania alergii oczu
Najczęstszą chorobę oczu stanowi alergiczne zapalenie spojówki. Jest ona rodzajem natychmiastowej IgE-zależnej odpowiedzi na substancję uczulającą – alergen, wśród których można wyliczyć: pyłki roślin czy naskórek i sierść zwierząt. Nieco rzadziej spotykana jest reakcja IgE-niezależna, czyli reakcja na skutek zetknięcia z różnego rodzajami leków, środków dezynfekujących, pyłków metali czy substancji chemicznych. Obecne w gałce ocznej komórki tuczne w trakcie kontaktu z alergenem zaczynają wytwarzać histaminę, na skutek czego oczy zaczynają łzawić, piec oraz puchnąć.
Wyróżnić można kilka rodzajów alergicznego zapalenia spojówek:
- Sezonowe zapalenie spojówek,
- Ostre alergiczne zapalenie spojówek,
- opryszczkowe alergiczne zapalenie spojówki i rogówki,
- atopowe zapalenie spojówki i rogówki,
- nieżyt wiosenny.
Typy i objawy alergii
Rozróżnia się typy alergii i dzieli się je na: wziewną, kontaktową oraz pokarmową. Od rodzaju alergii i alergenu zależą typy występujących objawów, wśród których najczęściej pojawiają się: kichanie, łzawienie oczu, katar, świąd nosa, oczu i skóry, a także świszczący oddech, duszności, wypryski skórne, pokrzywka czy bóle brzucha, nudności i wymioty. W niektórych przypadkach alergeny mogą również doprowadzić do ciężkiej, gwałtownej i groźnej dla organizmu reakcji – wstrząs anafilaktyczny i śmierć. Takim alergenem może okazać się dowolna substancja z otoczenia. Wówczas system odpornościowy organizmu w trakcie kontaktu z nim bądź jakiś czas później zaczyna wydzielać przeciwciała swoiste dla tej substancji – przeciwciała IgE.
Charakterystyka alergii
Alergiczne sezonowe zapalenie spojówek wywołane jest przez lotne alergeny – najczęściej pyłki traw. Pojawia się ono regularnie co roku – w miesiącach, kiedy pylą rośliny, drzewa. Do objawów tego rodzaju alergii zalicza się swędzenie, łzawienie i zaczerwienienie oczu. Czasami widoczny jest także obrzęk powiek. Objawy te mają zazwyczaj charakter ostry, pojawiają się nagle i stopniowo ustępują.
Ostre alergiczne zapalenie spojówek zaś charakteryzuje się zaś nagłym i silnym obrzękiem spojówek i powiek, co jest wynikiem kontaktu z dużą ilością alergenu w worku spojówkowym. Cechą rozpoznawczą jest to, że objawy ustępują dość szybko, ponieważ w maksymalnie 48 godzin. Przewlekłe alergiczne zapalenie spojówek zaś wynika z długotrwałego kontaktu z uczulającą substancją, która przez swoje działanie wywołuje u pacjenta nadwrażliwość i reakcję toksyczną. Wśród alergenów najczęściej wymienia się w tym przypadku środki konserwujące w kroplach, leki przeciwwirusowe, antybiotyki. Wówczas pacjent zmaga się z podrażnieniem, swędzeniem i zaczerwienieniem oczu.
Nieżyt wiosenny jest obustronnym zapaleniem zewnętrznych warstw oczu, a zapadają na niego szczególnie dzieci, które łzawią i trą oczy. Może się u nich także pojawić biała lepka wydzielina, która skleja powieki.
Opryszczkowe zapalenie spojówki i rogówki charakteryzuje się pojawieniem niewielkich szaro–żółtych nacieków na spojówce oka. Ono również pojawia się głównie u dzieci, które mają ubogą dietę oraz nie dbają o higienę. Powstające nacieki mogą doprowadzić do owrzodzeń i perforacji rogówki. Atopowe zapalenie spojówki i rogówki natomiast występuje rzadko i zazwyczaj u osób, które chorują na atopowe zapalenie skóry. Tutaj pojawia się silny świąd spojówek i powiek, które wraz z rozwojem choroby pokrywają się strupami i pękają. Równocześnie może wystąpić zespół suchego oka oraz gęsta wydzielina sklejająca powieki. Groźność tego rodzaju alergii polega na zagrożeniu utraty wzroku, bowiem podczas jej przebiegu dochodzi do zaburzenia widzenia, a także częstych powikłań: gronkowca, zakażeń bakteryjnych lub wirusowych rogówki, owrzodzeń, odwarstwienia siatkówki czy zaćmy.
Leczenie
W łagodnym przebiegu alergii stosuje się dostępne bez recepty krople z kromoglikanem sodowym, który ma za zadanie stabilizować błonę komórkową komórek tucznych poddanych działaniu antygenów oraz blokuje przepływ wapnia do komórki. Warto zwrócić uwagę również na stosowanie produktów kroplowych do oczu bez konserwantów. Aby zmniejszyć zaczerwienienie oczu, używa się preparatów z nafazoliną albo tetryzoliną. Można zastosować również leki obkurczające naczynia krwionośnie, lecz nie powinno się ich stosować dłużej niż 2 tygodnie, ponieważ mogą jeszcze bardziej nasilić objawy. Na podrażnienia i słabe nawilżenie świetnie sprawdzi się przemywanie solą fizjologiczną oraz krople nawilżające. Z domowych sposobów warto sięgnąć po chłodne kompresy, które przyniosą ulgę podrażnionym oczom.
Codzienna higiena oczu
Osoby, które są wrażliwe na działanie alergenów, powinny szczególnie dbać o codzienną higienę oczu. Należy regularnie przemywać je solą fizjologiczną, ale również stosować wyłącznie hipoalergiczne kosmetyki. Przed sezonem pylenia warto przeprowadzić leczenie wstępne, które zdecydowanie złagodzi późniejsze objawy. W trakcie ich wystąpienia należy unikać wykonywania makijażu oczu, a także dymu tytoniowego, roztoczy kurzu, kontaktu ze zwierzętami czy kąpieli w basenie.
