Z biegiem lat narząd i zmysł wzroku ulegają osłabieniu. Ostrość widzenia pogarsza się, a komfort patrzenia jest coraz niższy. Na taki stan ma wpływ wiele czynników – i biologicznych, i środowiskowych. Warto więc zwracać szczególną uwagę na swoje oczy, zwłaszcza w dojrzałym wieku i w porę interweniować.
Istnieją schorzenia i problemy ze wzrokiem, które w dojrzałym wieku uważa się za nieuniknione. Jednak wraz z rozwojem medycyny i nauki powstają sposoby, by im zaradzić bądź zapobiegać. Co może stać się z naszymi oczami, kiedy na karku będziemy mieć kilkadziesiąt już wiosen? Warto być świadomym tego, co zagraża naszym oczom.
Naturalnym jest, że wraz z wiekiem oko traci zdolność akomodacji, czyli dostosowania się do postrzegania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach – zarówno z bliska, jak i z daleka. Dzieje się tak, ponieważ soczewka z wiekiem stopniowo ulega stwardnieniu, w skutek czego sztywnieje i zmienia swoją gęstość, traci elastyczność mięśni rzęskowych, które odpowiedzialne są za zmianę jej kształtu. Zmiany takie zaczynają zachodzić już po 40. roku życia, zwłaszcza wtedy, kiedy prowadzimy niehigieniczny tryb życia. Duże znaczenie ma tutaj niewłaściwa dieta, w której brakuje witamin, mających wpływ na narząd wzroku, a także praca i spędzanie czasu w niewłaściwie oświetlonych pomieszczeniach, przy niedostatecznej ilości światła. Negatywny skutek ma też długotrwałe patrzenie w ekrany telewizorów i monitorów komputerów czy laptopów. Niewłaściwie skorygowana bądź nieskorygowana wcale wada wzroku mogą być również czynnikiem powodującym pogarszanie się widzenia. Znaczne osłabienie wzroku może też wywołać rozpoczęcie korzystania z soczewek kontaktowych u osób po 40. roku życia. Tutaj należy też wspomnieć o zbyt rzadkich wizytach u lekarza okulisty, gdzie powinno bywać się przynajmniej raz w roku.
Najczęściej - prezbiopia
Pierwszą zmianą, jaką zauważa się w dojrzałym wieku – a nawet wcześniej, ponieważ nawet już po 40. roku życia, jest prezbiopia, potocznie zwaną „objawem krótkich rąk”. Jest to dolegliwość, która objawia się problemami w widzeniu przedmiotów znajdujących się blisko, a także kłopotami w czytaniu drobnego tekstu. Nie określa się jej jako schorzenia, a naturalny proces, który ma znaczący wpływ na komfort widzenia, a tym samym życia. Osoby, które doświadczą prezbiopii, aby zobaczyć jakąś rzecz czy przeczytać tekst, muszą odsunąć ją na większą odległość od oczu. Taka utrata zdolności widzenia z bliska wynika z utraty elastyczności soczewki oraz otaczających ją mięśni rzęskowych, co w konsekwencji upośledza proces akomodacji. Z wiekiem soczewka staje się coraz mniej elastyczna i bardziej sztywna, przez co przestaje zmieniać swój kształt i grubość podczas przenoszenia wzroku na przedmioty bliżej i dalej znajdujące się. Nie istnieją sposoby zapobiegania prezbiopii, jednak poleca się metody jej korygowania. Przede wszystkim za pomocą odpowiednich soczewek okularowych – najczęściej i najkorzystniej progresywnych. Dają one możliwość płynnego i łagodnego przejścia pomiędzy mocą korekcyjną do dali, a mocą do bliży.
Inne dolegliwości
Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko wystąpienia niektórych chorób, które prowadzą do znacznego pogorszenia się jakości widzenia, ale także mogą spowodować trwałą utratę wzroku. Jedną z takich chorób właśnie jest jaskra. Jej początek jest podstępny, często bowiem rozwija się bezobjawowo. W późniejszym stadium, kiedy schorzenie jest już zaawansowane, pacjenci mogą uskarżać się na światłowstręt, częste łzawienie oczu czy pękanie naczynek krwionośnych w oczach podczas podejmowania większego wysiłku. Co więcej, pole widzenia zawęża się, a przy spoglądaniu w źródła światła pojawiają się charakterystyczne tęczowe kręgi. Oprócz początkowego – podstępnego rozwoju jaskry, może wystąpić też ostry atak jaskry, kiedy to choroba pojawia się nieoczekiwanie, czemu towarzyszy silny ból gałki ocznej, pogorszone widzenie, a nawet nudności i wymioty. W każdym z tych przypadków wymagana będzie natychmiastowa interwencja okulistyczna.
Inną chorobą, która utożsamiana jest ze starszym wiekiem, jest zaćma – inaczej zwana kataraktą. Do głównych jej przyczyn zalicza się:
- cukrzycę,
- przebyte zapalenia oka,
- urazy mechaniczne gałki ocznej,
- przyjmowanie niektórych leków.
Powstaje ona na skutek mętnienia soczewki oka, powodując pogorszenie widzenia, zamglenie obrazu. W najbardziej zaawansowanym stadium choroby pacjent może dostrzegać już tylko zmiany natężenia światła i kontury przedmiotów. Zaćma jednak jest przypadłością w pełni wyleczalną. Przeprowadza się bowiem zabiegi chirurgiczne, podczas których usuwa się zmętniałą soczewkę i zastępuje ją nową.
Nie tylko wiek może odgrywać kluczową rolę w powstawaniu chorób narządu wzroku. Można tutaj wspomnieć również o osobach, które prowadzą siedzący tryb życia, mają problemu z nadciśnieniem lub podwyższonym poziomem cholesterolu. U takich osób może wystąpić zwyrodnienie plamki żółtej w postaci suchej bądź wysiękowej. Pierwsza z nich jest łagodniejszą formą takiego schorzenia i nie upośledza widzenia. Jej leczenie opiera się na przyjmowaniu leków, które mają za zadanie poprawić ukrwienie. Druga zaś może prowadzić już do ślepoty, a leczenie polega na operacji chirurgicznej, a także stosowaniu zabiegów laserowych i poddawaniu się sesji radioterapii.
Profilaktyka najważniejsza
Niektórym z chorób czasami nie da się zapobiec, jednak warto kontrolować stan swojego wzroku na regularnych wizytach u lekarza okulisty. W przypadku osób z wadami wzroku istotny jest prawidłowy dobór korekcji, która zapewni lepszy komfort widzenia. Specjaliści przyznają, że niestety różnego rodzaju zaburzenia wzroku i choroby oczu po 40. roku życia bardzo często rozwijają się bezobjawowo, przez długie lata nie dając żadnych symptomów. Dlatego tak ważne są regularne kontrole u lekarzy okulistów, co pozwoli w odpowiednim czasie wykryć chorobę i zapobiec jej pogłębieniu oraz powikłaniom. Dodatkowo wiadomo, że aktywny tryb życia, dieta wzbogacona w liczne warzywa i owoce, a także produkty nieprzetworzone i pełnoziarniste mogą w znaczny sposób ograniczyć ryzyko powstawania chorób oczu.
