Soczewki kontaktowe, zwane również szkłami kontaktowymi, znacznie ułatwiają życie osobom z wadami wzroku. Pozwalają bowiem na swobodne uprawianie sportów, nie zaparowują i nie zsuwają się z nosa. Obecnie soczewki występują w wielu odmianach: jednodniowe, miesięczne, progresywne, kolorowe, powiększające oczy. Jeśli decydujemy się na korekcję wzroku nie za pomocą okularów czy poddaniu się zabiegowi, warto wiedzieć o kilku istotnych informacjach, które przydatne okażą się przy dobieraniu, użytkowaniu i pielęgnacji szkieł kontaktowych.
Szkła kontaktowe korygują krótkowzroczność i dalekowzroczność, a także starczowzroczność (prezbiopię) oraz astygmatyzm. Soczewki systematycznej wymiany (jednodniowe, dwutygodniowe czy miesięczne) dostępne są w mocach od +6 do –12 dioptrii, a soczewki kwartalne i roczne zamawiane indywidualnie – od +30 do –30 dioptrii.
Szkła twarde i miękkie
Doborem szkieł kontaktowych zajmują się okuliści i optometryści. Soczewki miękkie zapewne kojarzy każdy, ponieważ są najpopularniejsze. Wykonuje się je z polimeru zwanego hydrożelem lub silikonowym hydrożelem, który w stanie suchym ma właściwości twardego tworzywa organicznego, a po uwodnieniu staje się miękki i elastyczny. Stopień uwodnienia w soczewkach miękkich waha się między 30 a 75%. W soczewkach hydrożelowych woda odpowiada za ilość przepuszczanego tlenu, zaś w szkłach silikonowo-hydrożelowych – nowej generacji – silikon. Istnieją także soczewki:
- kontaktowe miękkie korekcyjne,
- lecznicze, które mogą stanowić formę opatrunku,
- kosmetyczne – służące do zmiany koloru i wyglądu tęczówki z jednoczesną funkcją korekcyjną.
Rodzaje soczewek można podzielić także ze względu na tryb noszenia: w systemie dziennym, czyli zdejmowane na noc, w systemie elastycznym – okazjonalnie do spania i do ciągłego noszenia – bez zdejmowania np. przez 30 dni.
Soczewki twarde natomiast produkowane są z innego tworzywa, a mianowicie z tworzywa organicznego o wysokiej tlenoprzepuszczalności. Są one trwalsze i mają mniejszą średnicę niż soczewki miękkie. Niestety, oczy długo się do nich przyzwyczajają.
Szkła progresywne – nie tylko w okularach
Korzystanie z tego rodzaju soczewek zaleca się szczególnie osobom powyżej 40. roku życia, ponieważ problemy ze wzrokiem tych pacjentów wynikają z naturalnych procesów starzenia się. Działanie soczewek progresywnych polega na tym, że dostosowują się do odległości, z jakiej patrzymy na obiekt. Nie ma konieczności zatem korzystania ze szkieł „do patrzenia” i „do czytania”, ponieważ soczewki progresywne zapewniają ostrość widzenia zarówno bliskich, jak i dalekich przedmiotów. Wadą soczewek kontaktowych progresywnych może być to, że oczy muszą się do nich przyzwyczaić, co może być niestety procesem dość długotrwałym i powodującym dyskomfort. Na początku widzenie może być nieostre, a obraz powielać się. Adaptacja do nowych szkieł może zająć od kilku godzin do nawet kilku dni.
Szkła zmieniające kolor oczu
Na rynku dostępne są szkła kontaktowe w różnych kolorach, dzięki temu można podnieść również walory estetyczne swojego wyglądu, podkreślając swój naturalny kolor oczu lub zmieniając go. Co więcej, obecnie można nawet optycznie powiększyć oczy. Dostępne są także szkła kontaktowe z rozmaitymi wzorami, np. nadające wygląd czerwonych oczu, tęczówki czy źrenicy z krzyżykami, szachownicami, itp.
Jak korzystać z soczewek?
W trakcie pierwszej wizyty próbne soczewki zakłada specjalista, by sprawdzić, czy nie uwierają, czy są wyczuwalne. Wtedy też okulista uczy pacjenta samodzielnego prawidłowego zakładania soczewek. Soczewkę wyjmuje się z opakowania opuszką palca. Zaleca się zaczynanie zawsze od prawego oka. Przed jej aplikacją należy sprawdzić, czy nie jest wywinięta – powinna mieć półkolisty kształt. Rozszerzając palcami drugiej ręki powieki, palcem wskazującym nakłada się soczewkę na oku i mruga. Proces ten należy tak samo przeprowadzić na lewym oku. Aby ją zdjąć, należy ściągnąć ją lekko do dołu i uszczypnąć kciukiem i palcem wskazującym.
Jak pielęgnować szkła kontaktowe?
Wbrew pozorom zachowanie higieny soczewek kontaktowych nie jest tak trudne i czasochłonne jak mogłoby się wydawać. Szkła jednodniowe wieczorem po prostu należy wyrzucić. W przypadku tych wielokrotnej wymiany, należy co wieczór je wyczyścić i zdezynfekować. Wystarczy do tego jeden płyn wielofunkcyjny zalecony przez okulistę. Aby wyczyścić soczewkę, należy umieścić ją w dłoni, zanurzyć ją w kilku kroplach płynu i delikatnie potrzeć palcem. Ważnym jest jednak to, by pamiętać o umyciu rąk zarówno przed czyszczeniem soczewek, jak i przed ich aplikacją czy zdejmowaniem. Warto zawsze nosić przy sobie specjalne krople nawilżające, które zmniejszają podrażnienia oczu spowodowane przez pyłki, kurz i suche powietrze.
Prawidłowe dobranie soczewek
Pierwsze szkła kontaktowe dobiera tylko okulista. W trakcie pierwszej wizyty lekarz przeprowadza badanie kwalifikacyjne, dobiera odpowiedni rodzaj soczewek oraz uczy, jak z nich korzystać poprawnie. Na wizycie kontrolnej sprawdzane jest, czy soczewki dobrze się noszą i nie odczuwa się suchości oczu.
Koszt związany z noszeniem soczewek nie jest wysoki. Najlepsze, lecz najdroższe, są te do codziennej wymiany, im dłuższy czas użytkowania soczewek, tym ich cena jest niższa. Do kosztów trzeba doliczyć też płyny do pielęgnacji i krople do oczu.
