Nerw wzrokowy (łac. nervus opticus) to II nerw czaszkowy, który stanowi część drogi wzrokowej. Łączy on siatkówkę i skrzyżowanie wzrokowe. Zapalenie nerwu wzrokowego może występować w przebiegu różnych chorób - cukrzycy u SM, najczęściej jednak jest objawem infekcji. W skrajnych przypadkach zapalenie może doprowadzić do całkowitej lub częściowej utraty wzroku.
Rodzaje zapalenia nerwu wzrokowego
W okulistyce wyróżnia się dwa rodzaje zapalenia nerwu wzrokowego ze względu na lokalizację:
- zapalenie pozagałkowe - występuje u pacjentów częściej. Proces zapalny zlokalizowany jest w dalszym odcinku nerwu wzrokowego i w początkowej fazie nie uszkadza tarczy nerwu wzrokowego;
- zapalenie wewnątrzgałkowe - diagnozowane jest w momencie gdy proces zapalny umiejscowiony jest w przednim odcinku nerwu wzrokowego i powoduje zmiany w obrębie tarczy nerwu wzrokowego. Ta postać diagnozowana jest częściej u dzieci niż u dorosłych.
Objawy zapalenia nerwu wzrokowego
Zapalenie nerwu wzrokowego ma charakter nagły, a objawy są takie same niezależnie od postaci. W przypadku ostrego przebiegu choroby może dojść nawet do całkowitej utraty wzroku. Chory cierpiący na to schorzenie odczuwa zaburzenia w widzeniu barw (stają się wyblakłe), zaburzenia reakcji na światło oraz zaburzenia ostrości wzroku. Dodatkowym symptomem może być ból w oczodole przy próbie poruszania oczami i mroczki w centrum pola widzenia. Po wystąpieniu objawów konieczna jest jak najszybsza wizyta u okulisty.
Przyczyny zapalenia nerwu wzrokowego
W zależności od postaci zapalenia możemy wyróżnić kilka prawdopodobnych przyczyn jego występowania. Wewnątrzgałkowe zapalenie nerwu wzrokowego spowodowane jest najczęściej przez wirusowe choroby zakaźne, zapalenie zatok, zapalenie przyzębia lub zapalenie oczodołu. Pozagałkowa postać zapalenia powstaje zaś często w przebiegu stwardnienia rozsianego. Szacuje się, że postać ta dotyka 50% chorych w ciągu 15 lat trwania choroby. Zapalenie nerwu wzrokowego może również towarzyszyć takim chorobom jak cukrzyca, miażdżyca, zapalenie tętnic, kiła oraz przy nadciśnieniu tętniczym. Może wystąpić również jako skutek zatrucia np. alkoholem metylowym, lekami, nikotyną lub ołowiem.
Diagnostyka i leczenie
Chory, który zauważy u siebie niepokojące objawy powinien jak najszybciej skontaktować się z okulistą. Po wykonaniu podstawowych badań takich jak badanie pola widzenia i dna oka. lekarz może zlecić specjalistyczne badanie elektrofizjologiczne lub rezonans magnetyczny. Wyniki tych badań pozwolą potwierdzić lub wykluczyć wstępną diagnozę. Leczenie wygląda różnie w zależności od choroby, która towarzyszy zapaleniu. Doraźnie pacjent powinien stosować sterydy, które mają za zadanie zahamować stan zapalny. Idealnym rozwiązaniem byłoby wyleczenie podstawowej choroby wywołującej to schorzenie, ale nie zawsze jest to możliwe.
Zapalenie nerwu wzrokowego może mieć wiele przyczyn. Niezależnie jednak od nich, w momencie wystąpienia niepokojących symptomów należy jak najszybciej rozpocząć leczenie. Osoby będące w grupie podwyższonego ryzyka powinny regularnie odwiedzać okulistę.
