Rogówka to część gałki ocznej - przezroczysta, nieunaczyniona tkanka o kształcie elipsoidalnym. Ze względu na bogate unerwienie czuciowe stanowi jedną z najbardziej wrażliwych tkanek. Nie jest jednak wrażliwa na zmiany temperatury. Najczęściej występującymi anomaliami w obrębie rogówki są: rogówka mała, rogówka olbrzymia oraz stożek rogówki.
Rogówka mała
Z rogówką małą (łac. microcornea) mamy do czynienia wówczas gdy średnica rogówki jest równa lub mniejsza niż 10 mm w oku o prawidłowej wielkości. Wada ta może występować również w parze z ubytkiem tęczówki lub naczyniówki. Jest to bardzo rzadka, genetyczna anomalia. Czasem występuje w powiązaniu z innymi zaburzeniami ocznymi i ogólnoustrojowymi. Mała rogówka powstaje na etapie życia płodowego na skutek zahamowania wzrostu rogówki po 5 tygodniu ciąży. Leczenie rogówki małej (jeśli występuje jako choroba izolowana) polega na noszeniu okularów korygujących nadwzroczność.
Rogówka olbrzymia
O rogówce olbrzymiej (łac. megalocornea) możemy mówić wtedy gdy jej średnica mierzona w południku poziomym jest równa lub większa niż 13 mm. Występuje bardzo rzadko i jest wadą genetyczną. Częściej występuje u mężczyzn, kobiety mogą być nosicielkami. Rogówka olbrzymia występuje najczęściej w obu oczach i ma stan niepostępujący. Według badań anomalia ta może być powiązana z zaburzeniami syntezy kolagenu. Rogówkę dużą wykrywa się zazwyczaj w dzieciństwie a jej leczenie polega na dobraniu odpowiednich okularów korekcyjnych.
Stożek rogówki
Stożek rogówki (łac. keratoconus) to zwyrodnieniowa, niezapalna choroba rogówki. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do ścieńczenia rogówki, która kształtem zaczyna przypominać stożek. Taka sytuacja bardzo utrudnia widzenie i powoduje dyskomfort u chorego. Stożek rogówki jest chorobą wrodzoną. Przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów. Szacuje się, że na to schorzenie cierpi 1 na 1000 osób, a najostrzejsze jej stadium przypada na okres od 20 do 30 roku życia. Stożek rogówki daje kilka charakterystycznych objawów: pogorszenie się ostrości wzroku, podwójne widzenie i zniekształcenie obrazu, zamglone widzenie, zmiany ostrości wzroku, wrażliwość na światło i oczywiście stożkowaty kształt. Pacjenci, którzy zauważą u siebie opisane symptomy powinni jak najszybciej skonsultować się z okulistą. W zależności od przebiegu choroby okulista zaleci dalsze leczenie. W przypadku łagodnej postaci wystarczające mogą okazać się twarde soczewki kontaktowe. Dobieranie soczewek poprzedza badanie topografii rogówki. Rozwiązane to jest jednak doraźną formą leczenia, nie hamuje rozwoju choroby, a jedynie niweluje jej skutki. W celu całkowitego wyleczenia lekarz może zaproponować zabieg operacyjny - cross linking, który polega na wprowadzeniu do oka roztworu ryboflawiny, a następnie na naświetlaniu bezpiecznymi promieniami UV. Dzięki temu powstaną nowe wiązania pomiędzy molekułami kolagenu. Spowoduje to, że rogówka stanie się twardsza i bardziej odporna na zniekształcenia. Ostateczną formą rozprawienia się z chorobą może być również przeszczep rogówki.
Anomalie rogówki ujawniają się w różnym wieku. Rogówka mała może zostać rozpoznana już u noworodka, rogówkę olbrzymią diagnozuje się u kilkuletnich dzieci, zaś stożek rogówki zazwyczaj ujawnia się podczas okresu dojrzewania. Ważne jest zatem, aby kontrolować wzrok swoich dzieci, żeby jak najwcześniej wdrożyć ewentualne leczenie.
