Siatkówczak to jeden z najgroźniejszych i najczęstszym nowotworów oka, który występuje u dzieci. Nowotwór powstaje w wyniku mutacji, które dezaktywują obie kopie genu RB1, które kodują białko retinoblastoma. Jako, że siatkówczak jest najczęściej diagnozowany u dzieci, warto wiedzieć na jakie objawy zwrócić uwagę i jak wygląda leczenie.
Siatkówczak – przyczyny i objawy
Siatkówczak jest pierwotnym, wewnątrzgałkowym, złośliwym guzem siatkówki u dzieci. W ponad połowie przypadków guz jest jednostronny (występuje w jednym oku). Według danych nowotwór najczęściej wykrywa się u dziecka w wieku 2 lat. Siatkówczak, zwany również retinoblastoma jest nowotworem uwarunkowanym genetycznie. Około 6% rozpoznać choroby związane jest z dziedzicznością, w znakomitej większości mutacje są spontaniczne.
Najwcześniejszym objawem siatkówczaka jest leukokoria, czyli biały refleks źreniczny. Z początku leukokoria jest niestała, można ją zaobserwować jedynie pod odpowiednim kątem i przy odpowiednim oświetleniu. Czasem refleks widoczny jest na zdjęciach robionych z użyciem lampy błyskowej. Drugim najważniejszym objawem jest zez. Do pozostałych symptomów należą:
- Rubeoza tęczówki (rozlepienie się naczyń włosowatych w tęczówce oka);
- Wysięki ropne w przedniej komorze oka;
- Wylew krwi do przedniej komory oka;
- Wytrzesz;
- Woloocze.
Niepokojące objawy powinny być natychmiast konsultowane z okulistą.
Siatkówczak – diagnozowanie
Okulista w celu potwierdzenia lub wykluczenia nowotworu zleca wykonanie szeregu badań. Jednym z nich jest wziernikowanie oka, czyli oftalmoskopia. Jest to badanie dna oka, które ze względu na wiek pacjentów, wykonuje się w znieczuleniu. Kolejnym wykonywanym badaniem jest USG gałki ocznej. Pozwala ono określić wielkość guza i określić czy ma się do czynienia z siatkówczakiem, ziarniakiem, naczyniakiem lub toksorazowym zapaleniem oka. Retinoblastoma daje podobne objawy jak szereg innych chorób, np.: retinopatia wcześniaków lub choroba Coatsa, dlatego ważne jest żeby podczas diagnostyki wykluczyć te choroby.
Siatkówczak – leczenie
Jak w przypadku innych nowotworów złośliwych najważniejsze jest jak najwcześniejsze wykrycie choroby. Im wcześniej wykryta tym większe szanse nie tylko na wyleczenie małego pacjenta, ale również na zachowanie gałki ocznej i widzenia. W przypadku występowania niewielkich guzów proces leczenia oparty jest o laseroterapię. W wyniku laseroterapii następuje niszczenie naczyń doprowadzających krew do guza. W przypadku większych guzów stosuje się miejscową radioterapię lub leki chemioterapeutyczne. Ostatecznym rozwiązaniem, stosowanym wyłącznie w przypadku zaawansowanych zmian i dużym ryzyku przerzutów, jest wycięcie gałki ocznej (enukleacja).
Siatkówczak jest chorobą genetyczną występującą u dzieci. Wcześnie wykryty może zostać poddany leczeniu, dlatego nie należy lekceważyć nawet najmniejszych objawów świadczących o tym, że maluszek ma problemy ze wzrokiem.
