Z roku na rok zwiększa się na świecie liczba osób chorych na cukrzycę. Według danych statystycznych w 1980 roku na cukrzyce różnego typu chorowało ok. 153 miliony osób. Obecnie diabetycy stanowią 8% populacji, a szacunkowe dane przewidują, że w 2030 roku będzie żyło ich nawet 550 milionów. Cukrzyca jest więc jedną z chorób cywilizacyjnych.
Retinopatia cukrzycowa - definicja
Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych objawiających się hiperglikemią, która powstaje w organizmie w wyniku nieprawidłowego działania insuliny. Cukrzyca może mieć postać I lub II. W przebiegu choroby dochodzi do różnych niekorzystnych zmian w organizmie cukrzyka. Jedną z takich zmian jest retinopatia cukrzycowa . Schorzenie powstaje w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych siatkówki oka. Retinopatia cukrzycowa zaliczana jest do mikroangiopatii cukrzycowej. Zmiany patologiczne siatkówki oka rozwijają się wprost proporcjonalnie do długości cukrzycy i jej typu. W przypadku cukrzycy typu I po ok. 20 latach retinopatię cukrzycową stwierdza się u prawie wszystkich pacjentów. U cukrzyków chorujących na cukrzycę typu II odsetek chorych dotkniętych retinopatią wynosi ok. 60%.
Retinopatia cukrzycowa – przyczyny
Główną przyczyną schorzenia u osób chorujących na cukrzycę jest zaniedbanie, wynikające z braku wyrównania metabolicznego cukrzycy. Do innych przyczyn zaliczamy: długi staż choroby, okres dojrzewania, okres ciąży (w przypadku cukrzycy przedciążowej), wysokie stężenie lipidów we krwi, przebyta operacja zaćmy oraz współwystępowanie nefropatii cukrzycowej.
Retinopatia cukrzycowa – objawy
We wczesnym stadium schorzenie nie daje żadnych objawów, dlatego ważne jest aby osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka były pod opieką okulisty. Rozpoznanie retinopatii we wczesnym stadium jest możliwe podczas specjalistycznego badania. Stopniowo, w przebiegu choroby, następuje pogorszenie ostrości wzroku, zaburzenia widzenia (wykrzywianie linii prostych) i pojawianie się niewyraźnych plamek w polu widzenia. Po przeprowadzeniu szczegółowych badań, między innymi przy pomocy OCT można rozpoznać schorzenie i w zależności od obrazu dna oka zakwalifikować je do jednego z 3 stadiów: retinopatii niepoliferencyjnej (prostej), przedpoliferencyjnej lub proliferencyjnej.
Retinopatia cukrzycowa – leczenie i profilaktyka
W przypadku retinopatii cukrzycowej istnieją zalecenia sporządzone przez specjalistów diabetologów (Diabetes Care 2004), które regulują ilość badań w kierunku rozwoju retinopatii u osób chorych na cukrzycę. W przypadku chorych na cukrzycę typu I badania pod kątem schorzenia powinny być przeprowadzone w ciągu 3 – 5 lat od momentu rozpoznania choroby (w przypadku pacjentów 10+) i powtarzane raz do roku. Cukrzycy cierpiący na cukrzycę typu 2 powinni być badani w momencie rozpoznania choroby, a następnie raz w roku. Zalecenia obejmują też kobiety chorujące na cukrzycę, które planują zajście w ciążę. W ich wypadku badanie wykonuje się w trakcie I trymestru ciąży.
Leczenie retinopatii może być przeprowadzane za pomocą środków farmakologicznych, które uszczelniają naczynia krwionośne. Schorzenie może być leczone również poprzez laseroterapię siatkówki. Jest on całkowicie bezpieczny i może być stosowany nawet u kobiet w ciąży. Kolejnym sposobem jest witrektomia. Zabieg polega na usunięciu ciała szklistego i przeprowadza się go w znieczuleniu miejscowym.
Retinopatia cukrzycowa to schorzenie typowe dla osób chorujących na cukrzycę. W ich wypadku najważniejsze jest dbanie o ogólny stan zdrowia i stosowanie leków pod ścisłą kontrolą lekarza. Dużą rolę odgrywa również profilaktyka. Dzięki corocznym badaniom pod kątem retinopatii jest szansa na jej wczesne wykrycie i wdrożenie leczenia.
