Przyczyny i objawy jaskry
Przyczyny powstawania jaskry nie są do końca jasne. Przyjmuje się, że jedną z przyczyn jest wysokie ciśnienie w gałce ocznej. To ono może m.in. doprowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego. W grupie podwyższonego ryzyka są osoby, które chorują na cukrzycę, miażdżycę i hiperlipidemię. Ponadto do tej grupy zalicza się także osoby, które borykają się z krótkowzrocznością powyżej – 4 dioptrii. Jaskra może być też dziedziczna, dlatego osoby, w których rodzinie wystąpiła, powinny regularnie badać wzrok u okulisty. Jaskra może zaatakować w każdym wieku, a do jej rozwoju przyczyniają się takie czynniki jak wysokie ciśnienie tętnicze, migreny i stres.
Rozwój schorzenia może przebiegać dwojako. W pierwszym przypadku rozwija się bezobjawowo, przez długi czas nie dając żadnych charakterystycznych symptomów. Z czasem może pojawiać się światłowstręt, łzawienie oczu oraz widzenie tzw. mroczków przed oczami. Nie są to jednak zbyt charakterystyczne objawy, dlatego w przypadku jaskry ważna jest profilaktyka. Osoby po 40 roku życia powinny regularnie badać się pod kątem występowania jaskry. Drugi przypadek to tzw. jaskra ostra. Podczas ostrego ataku zostaje zablokowany odpływ cieczy z oka. Staje się ono twarde a całemu procesowi towarzyszy silny ból. Pojawia się też problem z wyraźnym widzeniem.
Diagnostyka i leczenie
Do diagnostyki jaskry wykorzystuje się takie badania jak: pomiar ciśnienia śródgałkowego, badanie pola widzenia, ocenę tarczy nerwu wzrokowego i gonioskopie. Te badania mogą potwierdzić lub wykluczyć chorobę. Podczas ich wykonywania poszukuje się charakterystycznych dla choroby zmian w tarczy nerwu wzrokowego i ubytków w polu widzenia.
Leczenie schorzenia zależy od tego jak bardzo rozwinięta jest jaskra. W pierwszej kolejności stosuje się leczenie farmakologiczne. Pacjent dostaje specjalne krople do oczu, które obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe, co z kolei przyczynia się do zatrzymania postępu choroby. W przypadku gdy leczenie farmakologiczne z jakichś względów nie jest możliwe lub nie przynosi spodziewanych rezultatów, należy rozważyć operacyjną metodę leczenia. Operacja jest pierwszym wyborem w przypadku leczenia jaskry wrodzonej i jaskry pierwotnej zamykającego się kąta (nie ma możliwości kontrolowania ciśnienia wewnątrzgałkowego). Zabieg operacyjny podczas którego nacina się kąt przesączenie w celu jego udrożnienia nazywa się goniotomia. Nie zawsze jest on jednak skuteczny. Jeżeli nie pomógł, wówczas kieruje się pacjenta na zabieg trabekulektomii. Więcej o tym zabiegu pisaliśmy tutaj. Leczenie jaskry jest procesem skomplikowanym i w praktyce sprowadza się do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego poprzez udrożnianie lub prowadzenie nowych kanałów przesączania.
Jaskra to podstępna choroba o nieznanych do końca przyczynach powstawania. Wyróżnia się jednak grupę podwyższonego ryzyka. Jeśli pacjent znajduje się w tej grupie powinien systematycznie badać wzrok, tak aby ewentualne zmiany mogły zostać wykryte jak najszybciej. To pozwoli wdrożyć odpowiednie leczenie.
