Zaćma a zespół suchego oka

Zaćma i zespół suchego oka to dwie różne dolegliwości, które jednak często występują razem, zwłaszcza u osób po 60 roku życia. Jakie są ich objawy, przyczyny i co najważniejsze – jak sobie z nimi radzić, aby zachować komfort widzenia na co dzień?

Czym jest zaćma i jak wpływa na widzenie?

Zaćma to postępujące zmętnienie soczewki oka, które utrudnia przepływ światła do siatkówki. W rezultacie obraz staje się zamglony, kolory tracą intensywność, a widzenie w nocy jest znacznie utrudnione. Pacjenci często skarżą się na:

• zamglone widzenie – obraz staje się niewyraźny, jakby patrzyło się przez brudną szybę
• problemy z widzeniem w nocy – jazda samochodem po zmroku staje się trudna i niebezpieczna
• wrażliwość na światło – ostre światło słoneczne lub reflektory samochodów powodują dyskomfort i oślepienie
• podwójne widzenie – w niektórych przypadkach zaćma może wywoływać podwójne widzenie w jednym oku
• częste zmiany okularów – konieczność częstej zmiany okularów, ponieważ ostrość widzenia ciągle się zmienia.

Czym jest zespół suchego oka?

Zespół suchego oka to dolegliwość, która polega na niedostatecznym nawilżeniu powierzchni oka przez film łzowy. Film łzowy składa się z trzech warstw - tłuszczowej, wodnej i mucynowej, a każda z nich jest niezbędna do prawidłowego nawilżenia oka. Objawy zespołu suchego oka mogą być bardzo uciążliwe i obejmują:

• pieczenie i swędzenie oczu
• uczucie piasku pod powiekami
• paradoksalnie, suche oczy mogą reagować nadmiernym łzawieniem w celu nawilżenia powierzchni oka
• podrażnienie i suchość prowadzą do zaczerwienienia spojówek
• zmęczenie oczu
• niewyraźne widzenie

Dlaczego te dwie dolegliwości często występują razem?

Zastanawiasz się, dlaczego zaćma i suche oczy tak często występują razem? Oto kilka kluczowych czynników, które warto wziąć pod uwagę:

• wiek – zarówno zaćma, jak i zespół suchego oka są częstsze u osób starszych, ponieważ z wiekiem produkcja łez maleje, a soczewka oka traci przejrzystość
• zmiany hormonalne – u kobiet w okresie menopauzy zmiany hormonalne mogą wpływać zarówno na soczewkę oka, jak i na produkcję łez, co zwiększa ryzyko obu dolegliwości
• leki – niektóre leki stosowane w leczeniu innych chorób, takie jak leki przeciwhistaminowe, antydepresanty czy leki na nadciśnienie, mogą powodować zarówno zaćmę, jak i zespół suchego oka
• choroby autoimmunologiczne – choroby, takie jak zespół Sjögrena, reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty układowy, mogą powodować zarówno suchość oczu, jak i zwiększać ryzyko zaćmy
• czynniki środowiskowe – długotrwała praca przy komputerze, klimatyzacja, suche powietrze, dym tytoniowy i zanieczyszczenia powietrza mogą nasilać objawy zespołu suchego oka i przyczyniać się do rozwoju zaćmy
• operacja zaćmy – sama operacja zaćmy może nasilić objawy zespołu suchego oka, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po zabiegu, ponieważ zabieg może wpłynąć na produkcję łez i stabilność filmu łzowego.

Jak sobie radzić z suchymi oczami przed operacją zaćmy, aby zminimalizować dyskomfort?

Jeśli cierpisz na zespół suchego oka, koniecznie poinformuj o tym swojego okulistę przed operacją zaćmy. Lekarz może zalecić:

• stosowanie kropli nawilżających – regularne stosowanie kropli nawilżających bez konserwantów pomoże utrzymać odpowiednie nawilżenie oczu
• zabiegi na brzegi powiek – ciepłe okłady i masaż brzegów powiek pomogą udrożnić gruczoły Meiboma, które produkują warstwę tłuszczową filmu łzowego
• zatyczki do kanalików łzowych – w niektórych przypadkach lekarz może zalecić założenie zatyczek do kanalików łzowych, aby spowolnić odpływ łez z powierzchni oka
• leczenie chorób współistniejących – jeśli suchość oczu jest spowodowana chorobą autoimmunologiczną, konieczne jest leczenie choroby podstawowej.

Co po operacji zaćmy, aby uniknąć nasilenia objawów suchego oka?

Po operacji zaćmy objawy zespołu suchego oka mogą się nasilić, dlatego ważne jest, aby:

• regularnie stosować krople nawilżające – należy stosować krople nawilżające zalecone przez lekarza, nawet jeśli objawy nie są nasilone
• unikać suchych i klimatyzowanych pomieszczeń – pozbawione wilgoci powietrze nasila objawy suchego oka
• stosować nawilżacze powietrza – nawilżacze powietrza pomogą utrzymać odpowiednią wilgotność powietrza w pomieszczeniach
• robić przerwy w pracy przy komputerze – długotrwała praca przy komputerze prowadzi do rzadszego mrugania, co nasila objawy suchego oka. Należy robić regularne przerwy i stosować zasadę 20-20-20 (co 20 minut patrzeć przez 20 sekund na obiekt oddalony o 20 stóp)
• pić dużo wody – odpowiednie nawodnienie organizmu jest ważne dla prawidłowej produkcji łez
• stosować dietę bogatą w kwasy omega-3 – kwasy omega-3 mają działanie przeciwzapalne i mogą pomóc w łagodzeniu objawów suchego oka.

Kiedy iść do lekarza okulistę, aby uniknąć powikłań?

Jeśli po operacji zaćmy odczuwasz nasilone objawy zespołu suchego oka, takie jak silne pieczenie i ból oka, zaczerwienienie oczu, pogorszenie widzenia, nadmierne łzawienie, nie zwlekaj z wizytą u okulisty. Lekarz oceni stan twoich oczu i zaleci odpowiednie leczenie.