Przeciwwskazania do operacji zaćmy

Zaćma jest jedną z najczęstszych przyczyn operacji narządu wzroku na świecie. Nietrudno więc się domyślić, że zabieg usuwania tej choroby jest także jednym z najczęściej wykonywanych. Zazwyczaj stosuje się fakoemulsyfikację, czyli usunięcie zmienionej chorobowo soczewki i wstawienie w jej miejsce syntetycznego zamiennika. Operacja jest mało inwazyjna, bezpieczna, obarczona niskim ryzykiem powikłań – dzięki temu coraz więcej osób w różnym wieku decyduje się na to rozwiązanie. Nie oznacza to jednak, że nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do operacji zaćmy.

Co nie jest przeszkodą do operacji zaćmy?

Do zabiegu mogą zostać w teorii zakwalifikowani pacjenci, którzy:

• cierpią na choroby nie zagrażające ich życiu
• używają mechanizmów usprawniających codzienne funkcjonowanie (aparatów słuchowych, rozruszników serca itp.)
• chorują na cukrzycę typu II lub astmę
• cierpią na nadciśnienie i/lub arytmię serca
• mają problemy z tarczycą
• przyjmują leki rozrzedzające krew, np. aspirynę (w takiej sytuacji muszą być one odstawione tydzień przed zabiegiem, o ile zgadza się na to lekarz prowadzący)

Operacja zaćmy: przeciwwskazania

Przeciwwskazań do zabiegu jest niewiele, ale warto mieć świadomość ich występowania. Są to:

• poważne, przewlekłe choroby, przy których nie ma możliwości podania pacjentowi miejscowego znieczulenia, takie jak np. ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa
• udar mózgu, zawał serca przebyty do 6 miesięcy przed planowaną operacją usunięcia zaćmy
• choroby oczu:

1. zaawansowane stadium zwyrodnienia plamki żółtej,
2. patologiczne zmiany na dnie oka,
3. stożek rogówki,
4. odwarstwienie siatkówki,
5. jaskra,
6. aktywny stan zapalny w obrębie operowanego oka,
7. zatkany lub zainfekowany kanalik łzowy,
8. podwinięcie/ wywinięcie górnej powieki,
9. całkowita niedomykalność powiek

• niemożność utrzymania pacjenta w nieruchomej pozycji na plecach podczas zabiegu
• ciąża i czas karmienia piersią

Po przebytym udarze lub zawale, a przed zabiegiem usuwania zaćmy zaleca się uregulowanie stanu zdrowia pod kontrolą lekarza, przy czym trudno jednoznacznie określić ramy czasowe rekonwalescencji. Organizm powinien powrócić do równowagi we własnym tempie.

W przypadku zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) lub odwarstwionej siatkówki przeszkodą w wykonaniu operacji jest brak satysfakcjonujących efektów. Jeśli to właśnie AMD jest odpowiedzialne za większą część dolegliwości, to nawet najlepsza soczewka nie sprawi, że powróci ostre, wyraźne widzenie. Przy zabiegu w takiej sytuacji ryzyko będzie większe niż potencjalne korzyści, możemy wręcz mówić o zaćmie nieoperacyjnej.

Stożek rogówki powoduje jej przerzedzenie, co może skutkować poważnymi problemami podczas operacji, a także po niej.

Infekcje oka i okolic są bardzo istotnymi przeciwwskazaniami do operacji zaćmy, ponieważ mogą przyczynić się do zapalenia wewnątrz gałki ocznej, będącego poważnym powikłaniem. Pozornie niegroźne zapalenie spojówek może stać się sporym kłopotem, dlatego bezwzględnie należy je wyleczyć przed zabiegiem.

Niedrożny lub objęty stanem zapalnym kanalik łzowy trzeba zbadać i oczyścić w razie potrzeby (przy pomocy kropli z antybiotykiem lub odpowiedniego zabiegu).

Przypadłości dotyczące górnej powieki lub niedomykalności obu powiek podrażniają, a nawet uszkadzają rogówkę oraz nasilają ryzyko infekcji. Dolegliwości te znacznie utrudniają także aplikację kropli niezbędnych po operacji. Badania dowodzą, że powyższe choroby mają duży wpływ na owrzodzenie rogówki.

Jaskra, jako choroba związana z podwyższonym ciśnieniem w gałce ocznej, istotnie zwiększa ryzyko powikłań podczas operacji zaćmy. Przed usuwaniem katarakty trzeba w pierwszej kolejności unormować ciśnienie wewnątrzgałkowe lub wyleczyć jaskrę operacyjnie.

Według niektórych lekarzy operacja zaćmy ma przeciwwskazania przy chorobach autoimmunologicznych (np. toczeń), problemów z niedoborem odporności (jak AIDS) czy reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wynika to z faktu, że dolegliwości te mogą utrudnić gojenie.

Ważne jest, aby w dniu operacji pacjent był w pełni sił, to znaczy bez oznak przeziębienia – podwyższonej temperatury, bólu mięśni, dreszczy. Osłabiony organizm trudniej będzie radził sobie z powrotem do formy po zabiegu.